Washington đang cân nhắc nhiều biện pháp mới nhằm gây sức ép lên Tehran, từ trừng phạt các doanh nghiệp và ngân hàng Trung Quốc đến siết hoạt động thương mại, phong tỏa đường bộ và áp thuế nhập khẩu thứ cấp.
- Mưa lớn phủ miền Bắc, nguy cơ lũ quét tăng cao
- 32/32 học sinh đậu đại học: Thành tích đặc biệt của lớp 12A1 chuyên Anh
- Tân Cảng Hải Phòng sẵn sàng đón tàu trọng tải tới 176.000 DWT
Tổng thống Donald Trump ngày 14/8 tuyên bố Mỹ sẽ giáng đòn mạnh vào kinh tế Iran, sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Washington có thể công bố những biện pháp chưa từng áp dụng vào tuần tới.
Mỹ cùng Liên Hợp Quốc và Liên minh châu Âu đã duy trì nhiều biện pháp trừng phạt Iran trong nhiều thập kỷ. Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Washington tiếp tục mở rộng các hạn chế sang lĩnh vực hàng hải, năng lượng và tài chính, đồng thời phong tỏa các cảng của Iran.
Các biện pháp gần đây tập trung vào đội tàu vận chuyển dầu của Iran, công ty bảo hiểm hàng hải, các cá nhân và tổ chức bị cáo buộc hỗ trợ Tehran cùng một số sàn giao dịch tài sản số. Giới chức Mỹ được cho là đang tìm thêm những cách thức để làm giảm nguồn thu và khả năng giao thương của Iran.
Một trong những lựa chọn được nhắc đến là trừng phạt các nhà máy lọc dầu tư nhân tại Trung Quốc. Những cơ sở này chiếm khoảng 25% công suất lọc dầu của Trung Quốc và được cho là tiêu thụ phần lớn lượng dầu Iran xuất khẩu bằng đường biển.
Washington cũng có thể áp dụng chế tài thứ cấp với các ngân hàng Trung Quốc bị cáo buộc hỗ trợ giao dịch dầu mỏ của Iran. Mỹ trước đó đã trừng phạt một số tổ chức tài chính nhỏ tại Trung Quốc và Hong Kong, đồng thời cảnh báo các ngân hàng lớn hơn về nguy cơ bị áp dụng biện pháp tương tự.
Tuy nhiên, việc mở rộng trừng phạt sang các tổ chức tài chính lớn của Trung Quốc có thể khiến Bắc Kinh phản ứng. Washington hiện cũng phải cân nhắc quan hệ với Trung Quốc trước cuộc gặp dự kiến giữa ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình vào cuối năm.
Một phương án khác là tiếp tục tăng rào cản thương mại và nhắm vào những doanh nghiệp, cá nhân bị cho là giúp Iran né tránh lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cách làm này có thể không tạo ra thay đổi lớn nếu Tehran liên tục thành lập các tổ chức mới để thay thế những đơn vị bị trừng phạt.
Mỹ cũng có thể siết hoạt động vận chuyển và các kênh thanh toán ngoại tệ của Iran. Một số chuyên gia cho rằng Washington còn có khả năng áp thêm hạn chế đối với lĩnh vực hàng không, qua đó làm giảm khả năng giao thương của Tehran.
Một lựa chọn cứng rắn hơn là phong tỏa Iran bằng đường bộ. Biện pháp này sẽ cần sự phối hợp của các nước láng giềng như Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Afghanistan, Turkmenistan, Azerbaijan và Armenia.
Phong tỏa đường bộ có thể gây thêm sức ép lên kinh tế Iran vì ảnh hưởng đến dòng hàng hóa, thực phẩm, năng lượng và dệt may. Tuy nhiên, địa hình phức tạp tại một số khu vực biên giới khiến việc triển khai trên thực tế gặp nhiều trở ngại.
Ngoài ra, ông Trump từng nhiều lần đề cập khả năng đánh thuế hàng hóa từ những quốc gia duy trì quan hệ thương mại với Iran. Thượng viện Mỹ gần đây đã thông qua một dự luật có các biện pháp mới nhằm vào Iran và trao thêm thẩm quyền về thuế cho Tổng thống.
Tuy nhiên, dự luật vẫn cần được Hạ viện thông qua. Đây có thể là một trở ngại đáng kể khi một bộ phận nghị sĩ Mỹ lo ngại việc sử dụng thuế nhập khẩu như một công cụ gây sức ép sẽ tạo thêm tác động đối với thương mại và kinh tế toàn cầu.
Tâm Thanh (tổng hợp)