Báo cáo từ SIPRI cho thấy Mỹ củng cố vị thế số một trong khi nhập khẩu vũ khí tại Châu Âu tăng gấp ba lần để đối phó các thách thức an ninh khu vực.
- Thao túng chứng khoán: Giám đốc tài chính bị phạt 1,5 tỷ đồng
- Tổng thống Trump tiết lộ chiến dịch ngăn chặn hạt nhân
- Đá nở hoa: Chu kỳ xuất hiện bí ẩn sau nhiều năm chờ đợi
Thị trường vũ khí toàn cầu và vị thế dẫn đầu của Mỹ
Theo dữ liệu mới nhất từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) công bố vào ngày 09/03/2026, quy mô thương mại vũ khí trên toàn thế giới đã ghi nhận mức tăng trưởng 9,2% trong giai đoạn 5 năm qua. Trong bối cảnh này, Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định vị thế là nhà xuất khẩu khí tài quân sự lớn nhất thế giới khi thị phần tăng vọt từ 36% lên mức 42%. Sự gia tăng này phản ánh nhu cầu ngày càng cao từ các quốc gia đồng minh đối với các công nghệ quốc phòng tiên tiến nhằm củng cố năng lực bảo vệ chủ quyền.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên trong vòng hai thập kỷ, tỷ trọng xuất khẩu vũ khí của Mỹ sang khu vực Châu Âu đã chính thức vượt qua khu vực Trung Đông. Cụ thể, lượng hàng xuất sang Châu Âu chiếm 38% tổng doanh số của Mỹ, trong khi Trung Đông chiếm 33%. Tổng cộng, các loại khí tài do Mỹ sản xuất đã được chuyển giao cho 99 quốc gia khác nhau, minh chứng cho sức ảnh hưởng sâu rộng của nền công nghiệp quốc phòng nước này trên bản đồ an ninh thế giới.
Các chuyên gia phân tích từ SIPRI nhận định rằng việc nhập khẩu vũ khí Mỹ không chỉ nhằm nâng cao năng lực tác chiến mà còn là công cụ để các quốc gia duy trì quan hệ chiến lược với Washington. Đối với Hoa Kỳ, chiến lược chuyển giao vũ khí mới theo hướng ưu tiên lợi ích quốc gia vừa đóng vai trò là công cụ ngoại giao, vừa giúp củng cố năng lực sản xuất nội địa. Các loại máy bay chiến đấu và hệ thống phòng không tầm xa hiện đang là những mặt hàng chủ lực được các đối tác Châu Âu ưu tiên lựa chọn để ứng phó với các rủi ro từ Nga.
Thị trường vũ khí toàn cầu chứng kiến sự sụt giảm của Nga
Sự thay đổi về cấu trúc nhà cung cấp đang ghi nhận sự vươn lên của Pháp và Italia, trong khi Nga đối mặt với sự sụp đổ nghiêm trọng về thị phần. Pháp hiện giữ vững vị trí thứ hai toàn cầu với 9,8% thị phần nhờ các hợp đồng lớn với Ấn Độ và Indonesia, còn Italia ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng 157%. Ngược lại, do tác động từ cuộc chiến tại Ukraine và các lệnh trừng phạt, thị phần xuất khẩu của Nga đã rơi từ 21% xuống chỉ còn 6,8%, chủ yếu tập trung vào các thị trường còn lại như Ấn Độ và Trung Quốc.
Tại khu vực Châu Á và Đại Dương, dù tổng lượng nhập khẩu giảm 20%, nhưng các điểm nóng như Nhật Bản và Đài Loan lại ghi nhận mức tăng lần lượt là 76% và 54%. Nguyên nhân chính được cho là xuất phát từ những lo ngại về sự gia tăng năng lực quân sự và tham vọng mở rộng của Trung Quốc tại khu vực. Một diễn biến đáng chú ý khác là việc Trung Quốc lần đầu tiên rơi khỏi danh sách mười quốc gia nhập khẩu vũ khí hàng đầu thế giới kể từ năm 1991 do đã tự chủ được phần lớn năng lực sản xuất trong nước.
Khu vực Trung Đông dù ghi nhận mức giảm nhập khẩu chung 13% nhưng vẫn duy trì các khách hàng lớn như Saudi Arabia và Qatar trong nhóm dẫn đầu thế giới. Israel, bất chấp các cuộc xung đột đang diễn ra tại Gaza và Lebanon, vẫn vươn lên vị trí nhà cung cấp thứ bảy nhờ các hệ thống phòng không có nhu cầu cao trên thị trường. Các chuyên gia dự báo trong thời gian tới, nhu cầu về các tổ hợp chống tên lửa tại khu vực này sẽ còn tiếp tục tăng cao khi các quốc gia nỗ lực bù đắp lượng trang thiết bị đã tiêu hao và củng cố hệ thống phòng thủ quốc gia.
Theo: Báo Aboluowang (Bản dịch)