Mỹ tiến hành đợt không kích thứ tư liên tiếp vào Iran rạng sáng 15/7 và khôi phục lệnh phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz, chưa đầy một tháng sau khi hai bên ký biên bản ghi nhớ ngừng bắn tại Islamabad.
- Quốc hội Mỹ nhận thư của ông Trump về xung đột với Iran
- “Vẽ” bệnh án tâm thần giúp nữ trùm ma túy trốn viện, tiếp tục buôn bán
- Hải Phòng chốt phương án và thời gian mở phố đi bộ
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các cuộc tấn công bắt đầu lúc 15h ngày 14/7 (rạng sáng 15/7 theo giờ Iran), với mục tiêu được nêu là làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz. Phạm vi và quy mô đợt không kích chưa được công bố, nhưng truyền thông Iran ghi nhận nhiều tiếng nổ vang lên khắp miền Nam nước này.
Khoảng một giờ sau cuộc không kích, Mỹ bắt đầu khôi phục lệnh phong tỏa hải quân nhằm ngăn tàu thuyền tiếp cận các cảng của Iran qua eo biển Hormuz. Song song đó, Bộ Tài chính Mỹ ban hành các lệnh trừng phạt mới nhắm vào nhiều cá nhân, tổ chức và tàu thuyền, với mục tiêu phá vỡ mạng lưới vận tải biển mà Washington cáo buộc Iran dùng để lách lệnh trừng phạt.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố các cuộc tấn công sẽ tiếp tục cho đến khi Tehran chấp nhận đàm phán, và ông sẽ “để dành các mục tiêu năng lượng đến cuối cùng”. “Chúng ta sẽ đánh sập tất cả các nhà máy điện của họ. Chúng ta sẽ đánh sập tất cả các cây cầu của họ cho đến khi họ chịu ngồi vào bàn đàm phán”, ông phát biểu với Fox News.
Các tuyên bố này trái ngược trực tiếp với biên bản ghi nhớ 14 điểm mà hai bên đã ký chưa đầy một tháng trước nhằm tiến tới chấm dứt xung đột. Phía Iran nay tuyên bố văn bản đó không còn giá trị thi hành.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi hôm 14/7 khẳng định Tehran “không có nghĩa vụ nào” theo thỏa thuận Islamabad, với lý do Mỹ tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Iran và Israel duy trì các cuộc tấn công vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon — vốn là điều kiện mà Iran cho rằng đã bị vi phạm. “Nếu Mỹ tin rằng bằng cách gia tăng áp lực và các hành động quân sự chống lại Iran, họ có thể buộc Iran phải yêu cầu đàm phán, thì họ đã lầm to”, ông nói.
Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực, đồng thời cảnh báo bất kỳ sự hợp tác nào của các nước Vùng Vịnh với Mỹ sẽ bị coi là “hành động chiến tranh”. Ông Gharibabadi khẳng định Iran sẽ không chủ động đề xuất đàm phán và đổ trách nhiệm làm đổ vỡ lệnh ngừng bắn lên phía Washington.
Biên bản ghi nhớ Islamabad từng được ký kết với mục tiêu dẫn đến chấm dứt xung đột, bao gồm mở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại. Nay cả hai bên đều hành động như thể văn bản đó không còn tồn tại, trong khi eo biển Hormuz — nơi khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu đi qua — tiếp tục bị phong tỏa.
Vũ Phượng (tổng hợp)