Số ca sinh tại Nhật Bản sụt giảm năm thứ mười liên tiếp xuống mức thấp kỷ lục tạo áp lực lớn buộc chính quyền phải nhanh chóng tung ra gói hỗ trợ cứu vãn đà suy thoái
- Trump buộc các tập đoàn công nghệ tự cung cấp điện cho AI
- Lợi ích của khoai lang đối với đường huyết
- Vụ nổ súng Cuba khiến bốn người trên xuồng Florida thiệt mạng
Hỗ trợ tài chính và cải cách điều kiện làm việc nhằm cứu vãn đà suy giảm dân số
Theo dữ liệu sơ bộ do Bộ Lao động Nhật Bản công bố ngày 26/2, số trẻ sơ sinh trong năm 2025 đã sụt giảm 2,1% so với năm trước đó, chỉ còn khoảng 706.000 trẻ. Đây là năm thứ mười liên tiếp quốc gia này ghi nhận xu hướng đi xuống của tỷ lệ sinh, trong khi số ca tử vong cùng giai đoạn đạt xấp xỉ 1,6 triệu người. Nếu chỉ tính riêng công dân trong nước, số trẻ chào đời năm 2024 chỉ đạt khoảng 686.000, đánh dấu mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thu thập vào cuối thế kỷ 19.
Đứng trước tình hình này, chính quyền của Thủ tướng Sanae Takaichi đã đưa ra hàng loạt cam kết nhằm thúc đẩy người dân lập gia đình và sinh con thông qua các chính sách hỗ trợ kinh tế trực tiếp. Bà Takaichi tuyên bố sẽ miễn giảm thuế cho các dịch vụ bảo mẫu, giúp việc gia đình và cắt giảm thuế doanh nghiệp đối với những công ty tự vận hành nhà trẻ nội bộ cho nhân viên. Ngoài ra, chính phủ cũng dự kiến sẽ gánh bớt các chi phí thai sản bao gồm phí khám định kỳ và chi phí sinh con nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình trẻ.
Song song với các biện pháp tài chính, nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản còn nhấn mạnh việc thiết lập hệ thống chứng chỉ quốc gia dành cho nhân viên chăm sóc trẻ để chuẩn hóa chất lượng phục vụ. Chính sách này đi kèm với lời hứa cải thiện mức lương và điều kiện làm việc cho đội ngũ nhân sự y tế và giáo dục mầm non vốn đang thiếu hụt trầm trọng. Dù vậy, giới quan sát lưu ý rằng hiện nay chính phủ vẫn chưa chính thức triển khai bất kỳ cam kết cụ thể nào trên thực tế sau phiên khai mạc kỳ họp quốc hội vừa qua.
Những thách thức trong thực thi chính sách và bối cảnh già hóa dân số toàn cầu
Mặc dù các gói hỗ trợ được đưa ra mang tính quy mô, dư luận Nhật Bản vẫn bày tỏ sự hoài nghi về mức độ ưu tiên của chính quyền hiện tại đối với bài toán nhân khẩu học. Nguyên nhân xuất phát từ việc Bộ trưởng phụ trách giải quyết tình trạng sụt giảm dân số hiện đang phải kiêm nhiệm tới 11 lĩnh vực khác nhau, từ tranh chấp lãnh thổ đến an toàn thực phẩm. Một số nhà quan sát cho rằng việc lồng ghép chính sách trẻ em vào một chương trình nghị sự quá rộng lớn có thể khiến các biện pháp khuyến sinh bị phân tán và thiếu hiệu quả.
Nhìn lại quá khứ, các đời tiền nhiệm như cựu Thủ tướng Fumio Kishida từng tung ra gói hỗ trợ chăm sóc trẻ em trị giá tới 3,6 nghìn tỷ yen, được gọi là biện pháp chưa từng có tiền lệ. Tuy nhiên, các báo cáo thống kê cho thấy những nỗ lực tài chính này vẫn chưa đủ mạnh để làm thay đổi xu hướng trì trệ trong tâm lý kết hôn và sinh con của giới trẻ Nhật Bản. Điều này buộc nội các hiện nay phải tìm kiếm những phương pháp tiếp cận mới mang tính hệ thống hơn thay vì chỉ tập trung vào các khoản hỗ trợ tiền mặt ngắn hạn.
Nhật Bản không phải là quốc gia duy nhất đối mặt với cuộc khủng hoảng dân số khi nhiều nền kinh tế lớn cũng đang ráo riết triển khai các chiến lược tương tự. Tại Hàn Quốc, tỷ lệ sinh đã có dấu hiệu phục hồi nhẹ vào năm 2025 nhờ các chính sách tài trợ chi phí nuôi dạy trẻ, trong khi Mỹ và Trung Quốc cũng đề xuất các khoản trợ cấp định kỳ cho mỗi em bé chào đời. Cuộc đua đảo ngược đà già hóa dân số đang trở thành một thách thức chung trên toàn cầu, đòi hỏi những giải pháp mang tính đột phá và bền vững hơn từ các cấp quản lý.
Theo: Báo VnExpress