Tiểu đường là bệnh mạn tính cần được kiểm soát bằng thuốc, chế độ ăn uống và lối sống khoa học. Tuy nhiên, nhiều quan niệm sai lầm vẫn khiến không ít người điều trị không đúng cách.
- Ai là cầu thủ đắt giá nhất lịch sử bóng đá?
- Hơn 3.500 đơn thuốc được lập khống từ 60 thẻ bảo hiểm y tế
- Lúa chất lượng cao Cần Thơ mở rộng quy mô, nông dân tăng lợi nhuận
Tiểu đường là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên thế giới. Dù việc điều trị đã có nhiều tiến bộ, không ít người vẫn giữ những quan niệm chưa chính xác về căn bệnh này. Dưới đây là 5 lầm tưởng thường gặp cùng lời giải đáp từ các chuyên gia y tế.
Người mắc tiểu đường không bắt buộc phải loại bỏ hoàn toàn đồ ngọt hay trái cây khỏi khẩu phần ăn. Điều quan trọng là kiểm soát lượng carbohydrate nạp vào và lựa chọn thực phẩm phù hợp để tránh làm đường huyết tăng đột ngột.
Các loại trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp vẫn có thể sử dụng với khẩu phần hợp lý. Tuy nhiên, ngay cả những loại trái cây ít đường cũng không nên ăn quá nhiều vì tổng lượng carbohydrate mới là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết.
Ví dụ, khoảng 15 g carbohydrate tương đương với:
- Nửa quả chuối cỡ trung bình.
- 3/4 bát việt quất.
- 1 1/4 bát dâu tây.
- 1 bát dưa lưới cắt miếng.
Một số người cho rằng chỉ cần hạn chế đường và tinh bột là đủ kiểm soát bệnh. Trên thực tế, thuốc điều trị giúp điều chỉnh rối loạn chuyển hóa đường và cải thiện hoạt động của insulin, đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.
Người bệnh vẫn cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý với nguyên tắc ăn đúng giờ, đúng lượng và cân bằng dinh dưỡng. Việc bỏ thuốc hoặc tự ý ngừng điều trị có thể khiến đường huyết mất kiểm soát và làm tăng nguy cơ biến chứng.
Ở giai đoạn tiền tiểu đường, thay đổi lối sống có thể giúp làm chậm hoặc ngăn bệnh tiến triển. Tuy nhiên, khi đã được chẩn đoán mắc tiểu đường, người bệnh thường cần kết hợp điều trị bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nhiều người cho rằng chỉ người thừa cân hoặc béo phì mới mắc tiểu đường. Thực tế, cân nặng không phải yếu tố quyết định duy nhất.
Đối với tiểu đường type 1, nguyên nhân chủ yếu liên quan đến yếu tố di truyền và rối loạn miễn dịch nên không phụ thuộc vào vóc dáng.
Với tiểu đường type 2, béo phì là một yếu tố nguy cơ nhưng không phải tất cả. Người có cân nặng bình thường vẫn có thể mắc bệnh nếu mang yếu tố di truyền hoặc duy trì lối sống thiếu lành mạnh.
Không ít bệnh nhân lo ngại việc điều trị bằng thuốc lâu dài sẽ khiến thận bị tổn thương. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết biến chứng suy thận ở người mắc tiểu đường chủ yếu xuất phát từ việc đường huyết không được kiểm soát tốt trong thời gian dài.
Việc tuân thủ điều trị, kiểm tra chức năng thận định kỳ, kiểm soát huyết áp và duy trì lối sống lành mạnh giúp giảm nguy cơ tổn thương thận cũng như làm chậm tiến triển của bệnh.
Việc phải tăng liều insulin không phải lúc nào cũng phản ánh tình trạng bệnh xấu đi. Trong nhiều trường hợp, người bệnh cần tăng liều do cơ thể xuất hiện tình trạng kháng insulin hoặc do tăng cân.
Insulin có thể làm tăng tích lũy mỡ trong cơ thể. Khi lượng mỡ nội tạng gia tăng, mức độ kháng insulin cũng tăng theo, khiến liều insulin trước đó không còn đáp ứng đủ nhu cầu điều trị.
Các bác sĩ sẽ điều chỉnh liều insulin dựa trên chỉ số đường huyết, cân nặng và tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý thay đổi hoặc ngừng sử dụng insulin nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Duy trì điều trị đúng phác đồ, kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học, tập luyện đều đặn và theo dõi đường huyết thường xuyên vẫn là những yếu tố quan trọng nhất để kiểm soát bệnh tiểu đường, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tâm Thanh (tổng hợp)