Ngày càng nhiều người trẻ rơi vào tình trạng trầm cảm vì sợ thua kém bạn bè. Áp lực đồng trang lứa và thói quen tự đổ lỗi đang âm thầm đẩy hàng loạt thanh thiếu niên vào bế tắc tâm lý.
- Hà Nội dự kiến đưa các sở ngành về quanh hồ Hoàn Kiếm
- Vợ cựu thanh tra tỉnh chi 30 triệu đồng “chạy” án tâm thần cho chồng
- Quy hoạch Hà Nội: Tầm nhìn trăm năm và thách thức tái cấu trúc
Ám ảnh thua kém đồng trang lứa đẩy thanh niên vào bế tắc
Tại Bệnh viện E, bác sĩ Nguyễn Viết Chung cho biết nhiều bệnh nhân liên tục đổ lỗi, tự buộc tội mình. Điển hình là nữ sinh luôn coi bản thân là gánh nặng, làm gia đình thất vọng vì quá kém cỏi. Mọi biểu hiện nhỏ nhất đều bị diễn giải tiêu cực, như bạn cùng phòng ít nói cũng do cô gây phiền phức. Tương tự, chàng trai Long chọn cách trốn tránh thực tại bằng game. Khi bạn bè đã ổn định, anh vẫn loay hoay vì thiếu động lực.
Bác sĩ Chung nhận định điểm chung của họ là cơ chế tự buộc tội bản thân rất hoàn chỉnh. Bất cứ điều gì không trọn vẹn đều do lỗi của mình, đẩy người trẻ lún sâu vào trầm cảm. Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung từ Trung tâm Lumos cũng đánh giá vấn đề này vô cùng phổ biến hiện nay. Nhiều người trẻ thường xuyên quy kết nội tại một cách tiêu cực. Họ coi mọi thất bại đều do bản chất kém cỏi thay vì nhìn nhận yếu tố khách quan.
Sự tích tụ mặc cảm dễ dẫn đến rối loạn lo âu và trầm cảm. Báo cáo của UNICEF chỉ ra hai mươi phần trăm thanh thiếu niên Việt Nam đang đối mặt với vấn đề tâm thần. Khảo sát do NielsenIQ thực hiện cho thấy sáu mươi lăm phần trăm người trẻ cảm thấy áp lực nặng nề vì phải vượt trội hơn đồng trang lứa. Đáng buồn thay, đây là nguyên nhân chính dẫn đến hành vi tự sát trên toàn cầu.
Thay đổi cách tiếp cận để giúp con thoát khỏi áp lực tâm lý
Lý giải áp lực này, các chuyên gia cho rằng người trẻ đang đứng giữa nhiều luồng giao thoa khắc nghiệt. Một mặt, họ chịu sức ép từ văn hóa truyền thống, nơi sự so sánh con nhà người ta tạo ra rào cản. Mặt khác, mạng xã hội luôn phơi bày những hình mẫu hoàn hảo, khiến người trẻ dễ rơi vào bẫy thua kém. Áp lực phải thành công sớm khiến những nỗ lực bù đắp trở nên vô cùng kiệt sức.
Bác sĩ Chung chia sẻ, với người trầm cảm, bộ não của họ xử lý cảm xúc theo hướng méo lệch. Những lời khuyên cố lên thường gây phản tác dụng, làm họ cảm thấy không được thấu hiểu. Thay vì khích tướng, phụ huynh nên chuyển từ đánh giá sang việc đồng hành. Khi con mệt mỏi, cha mẹ có thể hỏi thăm xem mình giúp được gì, tạo ra sự hiện diện không phán xét. Điều này giúp con nhận ra giá trị của mình.
Sự hồi phục không đến từ việc trở nên hoàn hảo, mà từ việc học cách bao dung với những khiếm khuyết. Bệnh nhân rất cần một lộ trình dài hạn để đập tan niềm tin sai lệch về sự kém cỏi. Họ phải thay thế bằng các mục tiêu nhỏ nhằm dần phục hồi lại sự tự tin. Bằng can thiệp đúng đắn cùng sự đồng hành thấu cảm từ gia đình, người trẻ sẽ đập tan mặc cảm, sớm tìm lại được giá trị thực sự.
Theo: VnExpress