Ngành chế biến nông sản Việt Nam dự kiến nhập 3,9 triệu tấn gạo năm 2026 cùng lượng lớn hạt điều, ngô để duy trì vị thế trung tâm sản xuất toàn cầu này.
- Nhà máy sản xuất trứng tại Trung Quốc đạt 900.000 quả/ngày
- Bún chả, cơm tấm sườn vào top món thịt heo ngon nhất châu Á
- Sáp nhập thôn – Việt Nam nỗ lực tinh gọn bộ máy cơ sở trước tháng 7
Nhập khẩu gạo tăng mạnh từ thị trường Campuchia
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Việt Nam dự kiến sẽ nhập khẩu khoảng 3,9 triệu tấn gạo trong năm 2026. Với con số này, Việt Nam tiếp tục giữ vị trí nhà nhập khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Philippines. Sự gia tăng mạnh mẽ này được cho là nhờ hoạt động thương mại sôi động với Campuchia, phản ánh xu hướng dịch chuyển trong chuỗi cung ứng lương thực khu vực.
Trong bốn tháng đầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu gạo của Việt Nam đã đạt khoảng 613 triệu USD, tương đương với 1,5 triệu tấn. Song song với việc tăng nhập khẩu, hoạt động xuất khẩu cũng ghi nhận sự tăng trưởng ổn định khi đạt 3,3 triệu tấn với kim ngạch 1,57 tỷ USD. Nhờ sự chênh lệch này, thặng dư thương mại gạo của Việt Nam vẫn đạt mức 957 triệu USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Phần lớn lượng lúa gạo nhập từ Campuchia là giống OM 5451, một loại lúa có giá thành rẻ mà nông dân trong nước hiện không còn ưu tiên canh tác. Lượng hàng này thường do các thương nhân Việt Nam chủ động thuê đất và gieo trồng tại Campuchia rồi đưa về nước để phục vụ mục đích chế biến xuất khẩu. Đại diện Hiệp hội Lương thực Việt Nam khẳng định việc nhập khẩu này không gây áp lực lên tiêu thụ nội địa mà còn mang lại lợi ích kinh tế đáng kể cho các doanh nghiệp.
Áp lực nguyên liệu trong ngành chế biến nông sản
Xu hướng gia tăng nhập khẩu không chỉ giới hạn ở mặt hàng gạo mà còn lan rộng sang nhiều nông sản khác như hạt điều và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Trong bốn tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt hơn 23 tỷ USD, nhưng đồng thời kim ngạch nhập khẩu các mặt hàng này cũng tăng 12%, đạt 17,65 tỷ USD. Riêng ngành điều đã ghi nhận mức nhập khẩu kỷ lục với 1,3 triệu tấn hạt thô, trị giá gần 2,2 tỷ USD để đáp ứng nhu cầu sản xuất.
Các mặt hàng phục vụ ngành chăn nuôi như ngô, lúa mì và đậu tương cũng chứng kiến mức tăng trưởng nhập khẩu ấn tượng từ 43% đến 70%. Ngô hiện là mặt hàng có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất trong nhóm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi với khoảng 4,4 triệu tấn, trị giá hơn 1,1 tỷ USD. Nguyên nhân chính là do năng suất cây trồng trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu và chi phí sản xuất nội địa cao hơn so với hàng nhập khẩu.
Dù Việt Nam đang tiêu thụ gần 70% lượng điều thô xuất khẩu toàn cầu, ngành chế biến này đang đối mặt với những thách thức lớn về tính bền vững của nguồn cung. Một số quốc gia cung cấp nguyên liệu chính tại châu Phi đã bắt đầu hạn chế xuất khẩu điều thô để tập trung phát triển ngành chế biến sâu tại nước họ. Điều này buộc các doanh nghiệp trong nước phải chủ động lập kế hoạch thu mua và tìm kiếm các nguồn cung thay thế để tránh đứt gãy chuỗi sản xuất.
Theo: Báo Dân trí