Tình hình chiến sự Mỹ – Iran tiếp tục bế tắc khi hai bên đưa ra các yêu cầu đối lập về an ninh và kinh tế. Trong khi Mỹ tăng cường 7.000 quân đến vùng Vịnh, Tehran kiên quyết duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz để làm đòn bẩy.
- Đề xuất ngừng bắn 15 điểm của Mỹ được gửi tới Iran
- Truy vết tài xế bỏ trốn và diễn biến vụ tai nạn chết người tại Lào Cai
- Đường dây mang thai hộ TPHCM: Làm giả giấy tờ, thu tiền đến hàng tỷ đồng
Bất đồng điều kiện hòa bình và áp lực quân sự từ phía Mỹ
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận Mỹ gửi nhiều thông điệp thông qua các quốc gia thân thiện nhưng nhấn mạnh đây không phải đàm phán chính thức. Tối 25.3, Đài truyền hình Press TV đưa tin Tehran vạch ra 5 điều kiện cho Mỹ để đồng ý chấm dứt chiến sự gồm: dừng hành động gây hấn và ám sát; đảm bảo các điều khoản cụ thể ngăn chặn tái chiến; bồi thường thiệt hại chiến sự; dừng chống Iran cùng các nhóm kháng chiến; công nhận chủ quyền Iran tại eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định đàm phán diễn ra nhanh chóng dù Tehran chưa chấp nhận kế hoạch 15 điểm của Washington. Mỹ yêu cầu Iran dừng chương trình hạt nhân, hạn chế tên lửa và chấm dứt chiến tranh ủy nhiệm để mở cửa eo biển Hormuz. Hiện Mỹ triển khai thêm khoảng 7.000 lính bộ binh, gồm 2.000 binh sĩ Sư đoàn Dù 82 cùng 2 đơn vị thủy quân lục chiến viễn chinh sẽ đến khu vực trong vài tuần tới.
TS Ian Bremmer đánh giá thực tế cuộc chiến vẫn tiếp diễn dù có những dấu hiệu xuống thang quân sự tạm thời từ phía Mỹ. Sự thiếu tin tưởng khiến triển vọng đàm phán mịt mờ khi không bên nào chịu đáp ứng các yêu cầu cốt lõi của đối phương. Iran coi việc tăng quân là mánh khóe chính trị và tin rằng họ có hỏa lực lẫn khả năng duy trì áp lực lâu dài lên kinh tế thế giới.
Đòn bẩy từ eo biển Hormuz và các kịch bản leo thang chiến sự
Chiến lược của Tehran là duy trì áp lực lên kinh tế toàn cầu để buộc Nhà Trắng giảm leo thang quân sự. Dù bị tàn phá lực lượng lãnh đạo và sản xuất tên lửa, Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái (UAV) để bóp nghẹt tuyến hàng hải. Các quan chức Iran thậm chí đã công khai tính đến việc thu phí đối với các phương tiện tàu chở dầu đi qua khu vực chiến lược này.
Tổng thống Trump đứng trước lựa chọn rút quân như từng làm vào tháng 6.2025 hoặc leo thang chiếm đảo Kharg nhằm mở cửa eo biển bằng vũ lực. Nếu Mỹ chiếm đóng đảo Kharg, Iran đe dọa tấn công trả đũa vào hạ tầng năng lượng và nhà máy khử nước biển khắp vùng Vịnh. Thách thức lớn cho Mỹ là khả năng Iran liên tục tập kích hòn đảo này bằng các phi đội máy bay không người lái trong thời gian dài.
Lầu Năm Góc hiện thúc đẩy quốc hội thông qua ngân sách 200 tỉ USD cho cuộc chiến và điều động 7.000 quân dự kiến đến đầy đủ vào đầu tháng 4. Áp lực từ cuộc bầu cử giữa kỳ có thể khiến ông Trump chấp nhận leo thang để tìm kiếm thắng lợi lớn nhằm thay đổi tình thế chính trị. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo vị chủ nhân Nhà Trắng vẫn có thể thay đổi quyết định vào bất cứ lúc nào.
Theo: Báo Thanh Niên