Ngày 24/3/2026, Hoa Kỳ đã gửi một bản đề xuất hòa bình 15 điểm từ Washington, thông qua Pakistan, tới Iran nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông, trong bối cảnh lo ngại leo thang quân sự và gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Đề xuất ngừng bắn và các hành động quân sự liên quan

Hai quan chức cấp cao Pakistan (giấu tên) xác nhận từ Washington, thông qua Islamabad (Pakistan), gửi tới Tehran một bản đề xuất hòa bình 15 điểm nhằm chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông. Đề xuất này bao gồm các vấn đề nới lỏng trừng phạt, hợp tác hạt nhân dân sự, thu hẹp chương trình hạt nhân của Iran và sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Các điều khoản cũng đề cập đến việc giới hạn tên lửa và đảm bảo tuyến đường vận tải qua eo biển Hormuz. Theo các nguồn tin ngoại giao khu vực, kế hoạch này đòi hỏi nỗ lực đàm phán rất lớn từ cả hai phía và có nét tương đồng với thỏa thuận tại Dải Gaza.

Trong khi đưa ra các giải pháp ngoại giao, chính quyền Washington vẫn tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Trung Đông. Ngũ Giác Đài đang chuẩn bị khai triển  ít nhất một nghìn quân nhân từ Sư đoàn Dù 82 để bổ sung cho lực lượng năm mươi nghìn người hiện có. Cùng với đó, khoảng năm nghìn lính thủy quân lục chiến và thủy thủ cũng đang được điều động đến khu vực. Giới quan sát nhận định hành động  này nhằm tạo ra sự linh hoạt tối đa cho giới chức Mỹ trong các quyết định chiến lược tiếp theo.

Chính phủ Pakistan đang đóng vai trò trung gian trong việc chuyển giao tài liệu và ngỏ ý sẵn sàng đăng cai các vòng đàm phán tiếp theo. Các nhà trung gian hòa giải đang nỗ lực thúc đẩy một cuộc gặp trực tiếp giữa đại diện hai nước, có thể diễn ra sớm nhất vào thứ sáu tại Pakistan. Dù vậy, việc sắp xếp lịch trình vẫn đang là một thách thức lớn đối với phái đoàn Mỹ khi phải di chuyển một khoảng cách xa trong thời gian ngắn để kịp thời gian đàm phán.

Phản ứng của các bên và tác động đến thị trường

Phản ứng trước đề xuất, một số quan chức Iran tỏ ra hoài nghi, trong khi phát ngôn viên quân sự nước này tuyên bố họ không có ý định nhượng bộ và bác bỏ khả năng thỏa thuận. Tại Israel, giới chức bày tỏ sự bất ngờ trước bước đi ngoại giao của đồng minh khi họ vẫn đang kêu gọi duy trì áp lực quân sự. Cơ quan an ninh Israel đã cảnh báo người dân thận trọng trong dịp lễ sắp tới, đặc biệt khi còi báo động tiếp tục vang lên tại các thành phố như Eilat hay Dimona, cùng nhiều loạt rocket từ miền nam Lebanon nã vào khu vực biên giới khiến một phụ nữ thiệt mạng.

Căng thẳng trên thực địa chưa có dấu hiệu lắng xuống khi một cuộc không kích vào trạm y tế quân sự ở tỉnh Anbar của Iraq đã làm bảy binh sĩ thiệt mạng và mười ba người bị thương. Trước tình hình này, Thái tử Saudi Arabia đã điện đàm với Thủ tướng Pakistan nhằm thảo luận về những nỗ lực trung gian và tác động của xung đột đối với an ninh toàn cầu. Cùng thời điểm, đại diện ngoại giao Thái Lan xác nhận một tàu chở dầu của nước này đã di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz sau khi đàm phán với giới chức Iran.

Thông tin về nỗ lực đàm phán lập tức tác động mạnh đến thị trường tài chính và năng lượng quốc tế. Giá dầu thô Brent giảm hơn ba phần trăm xuống mức 96,58 USD một thùng, trong khi các chỉ số chứng khoán châu Á như Nikkei và Kospi đều ghi nhận mức tăng đáng kể. Tại Nhật Bản, giới chức nước này đã đề nghị Cơ quan Năng lượng Quốc tế sẵn sàng giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ, tuy nhiên cơ quan này cho biết lượng dầu dự phòng hiện vẫn còn dồi dào và nhiều cơ sở năng lượng bị hư hại sẽ cần thời gian để khôi phục hoạt động.

Theo: Báo The Economic Times (Bản dịch)