Với kế hoạch hòa bình 15 điểm, Washington kỳ vọng chấm dứt xung đột hạt nhân thông qua nhượng bộ kinh tế, bất chấp sự hoài nghi sâu sắc từ phía Israel.
- Sân bay Đà Nẵng quá tải, thành phố đề nghị các bộ ngành hỗ trợ tháo gỡ.
- Tổng thống Trump khi bất ngờ tạm dừng tấn công Iran
- Trump ra điều kiện hòa bình cho Iran: Đòi Tehran ngừng chương trình tên lửa trong 5 năm
Chi tiết kế hoạch hòa bình 15 điểm và tín hiệu từ Tehran
Ngày 24/03, tại Phòng Bầu dục; Tổng thống Donald Trump thông báo Iran đã trao cho Mỹ một “món quà khổng lồ” có giá trị kinh tế lớn liên quan đến dầu mỏ và khí đốt. Ông Trump nhấn mạnh đây là một bước tiến bất ngờ từ các nhà đàm phán Tehran; cho thấy triển vọng hợp tác tích cực giữa hai bên. “Món quà” này được cho là việc giải phóng 140 triệu thùng dầu thô từng bị đóng băng; đủ cung cấp cho nhu cầu toàn cầu trong hơn một ngày; ngay sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt dầu mỏ vào tối 20/03.
Bản kế hoạch hòa bình 15 điểm đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt; buộc Iran phải tháo dỡ hoàn toàn năng lực hạt nhân và cam kết vĩnh viễn không sở hữu vũ khí nguyên tử. Tehran phải chuyển toàn bộ kho uranium ra nước ngoài để làm giàu xuống mức dân sự 3,67%; đồng thời vô hiệu hóa các cơ sở và máy ly tâm trong vòng một tháng. Ngoài ra; kế hoạch yêu cầu Iran chấm dứt tài trợ cho các nhóm vũ trang đồng minh; hạn chế tên lửa ở mức phòng vệ và đảm bảo an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.
Đổi lại; Washington cam kết dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt và hỗ trợ tài chính cho dự án năng lượng hạt nhân dân sự tại Bushehr dưới sự giám sát của quốc tế. Một đề xuất quan trọng là thành lập liên danh làm giàu uranium khu vực bao gồm Mỹ; Iran, Saudi Arabia, UAE và Qatar.
Phản ứng từ Israel và triển vọng của các cuộc đàm phán
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hiện vẫn giữ im lặng trước đề xuất mới; dù đã được phía Mỹ thông báo trước về nội dung thỏa thuận. Tuy nhiên, các nguồn tin ngoại giao cho biết ông Netanyahu lo ngại Tổng thống Trump có thể đưa ra những nhượng bộ quá mức làm ảnh hưởng đến an ninh của Israel. Israel lo sợ rằng các điều khoản này sẽ hạn chế khả năng của họ trong việc tiến hành các cuộc không kích tự vệ; nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran trong tương lai.
Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc; Danny Danon, khẳng định nước này không tham gia vào tiến trình đàm phán và sẽ tiếp tục tấn công các mục tiêu quân sự tại Iran. Ông Danon nhấn mạnh quyết tâm ngăn chặn Tehran phát triển tên lửa đạn đạo và vũ khí hạt nhân; đồng thời cáo buộc Iran vừa phóng tên lửa tấn công căn cứ Diego Garcia.
Các bên trung gian hiện đang chờ phản hồi từ Tehran để tổ chức cuộc gặp cấp cao vào ngày 26/03; với sự tham dự có thể của Phó Tổng thống JD Vance. Phía Iran đang gặp khó khăn trong việc liên lạc nội bộ và lo ngại rủi ro bị Israel không kích nếu các quan chức cấp cao xuất hiện công khai để đàm phán. Trong khi đó; Nhà Trắng khẳng định các nỗ lực ngoại giao sẽ diễn ra song song với các chiến dịch quân sự của Lầu Năm Góc; nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Theo: Báo Dân trí