Thịt, muối và đồ uống có đường đang chiếm tỷ lệ cao trong khẩu phần của người Việt, trong khi rau xanh và trái cây chưa đạt mức khuyến nghị, tạo nguy cơ bất lợi cho sức khỏe lâu dài.
- Xưởng gỗ ở Hà Nội cháy lớn, 3 người tử vong: Cơ sở từng bị đình chỉ
- Hiệu trưởng Hà Tĩnh xin thôi chức, trở lại bục giảng
- Giá dầu thế giới lao dốc sau thông điệp tích cực từ Tổng thống Mỹ
Trong khoảng một thập kỷ, lượng thịt người Việt tiêu thụ bình quân đã tăng mạnh. Năm 2010, mỗi người ăn khoảng 84 g thịt mỗi ngày, nhưng đến năm 2020 con số này đã lên 136 g.
Tại khu vực thành thị, mức tiêu thụ còn cao hơn, khoảng 155 g mỗi người mỗi ngày. Đây là một trong những biểu hiện cho thấy chế độ ăn đang chuyển dần sang nhóm thực phẩm giàu năng lượng và chất béo.
Trong khi đó, lượng rau xanh chỉ đạt khoảng 231 g mỗi ngày và quả chín khoảng 140 g. tương đương 66-77% khuyến nghị. So với nhu cầu được khuyến nghị, lượng rau quả vẫn còn thiếu đáng kể. Nam giới được ghi nhận ăn ít rau xanh hơn phụ nữ.
PGS.TS Trương Tuyết Mai cho rằng khẩu phần hiện nay không chỉ dư thịt mà còn chứa nhiều chất béo, natri và đường bổ sung. Những thực phẩm bảo vệ sức khỏe như rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt lại chưa được cải thiện tương xứng.
Chế độ ăn này nếu kéo dài có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa lipid và nhiều bệnh mạn tính khác.
Bên cạnh đó, người Việt còn có thói quen ăn mặn. Lượng muối trung bình mỗi ngày khoảng 8,1 g, cao hơn mức dưới 5 g được WHO khuyến nghị. Natri dư thừa có thể khiến cơ thể giữ nước, ảnh hưởng đến mạch máu và làm tăng huyết áp.
Lượng nước ngọt đóng chai cũng tăng mạnh. Từ mức 18,5 lít mỗi người năm 2009, lượng tiêu thụ đã lên khoảng 66,5 lít hiện nay, tương đương mức tăng khoảng 350%.
Thay đổi từng nhóm thực phẩm trong bữa ăn
Các chuyên gia cho rằng cải thiện chế độ ăn không đồng nghĩa với việc phải kiêng tuyệt đối thịt. Điều quan trọng là cân đối lại khẩu phần, để rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ chiếm tỷ lệ phù hợp.
Mỗi người cũng nên giảm lượng muối khi nấu nướng, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và thay nước ngọt bằng nước lọc hoặc các loại đồ uống không đường.
Việc điều chỉnh khẩu phần từ sớm có ý nghĩa trong phòng ngừa các yếu tố nguy cơ liên quan đến béo phì, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và bệnh tim mạch.
Thành Luân (tổng hợp)