Lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz đã phục hồi gần mức trước xung đột, trong khi Mỹ tiếp tục siết các kênh cung ứng quân sự của Iran.
- Ngôi làng gần 200 người cùng ăn, cùng làm du lịch được vinh danh thế giới
- Xét xử “bà trùm” Mai Anh cùng 64 bị cáo trong 10 ngày
- Siết chặt, ngăn chặn nạn “cò” dịch vụ tại cơ sở y tế Thanh Hóa
Theo dữ liệu Kpler công bố ngày 30/9 (giờ Hà Nội), lượng dầu và sản phẩm dầu mỏ qua Hormuz đạt bình quân 13,1 triệu thùng/ngày trong tuần qua, tương đương gần 80% mức trước khi xung đột Mỹ – Israel – Iran bùng phát cuối tháng 2. Matt Smith, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler, nói với CNN rằng mức lưu thông này cho thấy Iran đang mất ảnh hưởng đối với tuyến hàng hải.
Cùng ngày, Bộ Tài chính Mỹ công bố lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và tổ chức tại Iran, Hồng Kông và Pakistan, với cáo buộc hỗ trợ mua sắm vũ khí cho Bộ Quốc phòng Iran. Đây là một phần của Operation Economic Outcast, chiến dịch được Washington đẩy mạnh nhiều tháng nhằm cắt các kênh tài chính và chuỗi cung ứng vũ khí của Tehran.
Xung đột Mỹ – Israel với Iran bắt đầu từ cuối tháng 2.2026 sau các cuộc không kích phủ đầu, sau đó Iran phong tỏa Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô giao dịch bằng đường biển toàn cầu. Hải quân Mỹ triển khai chiến dịch mở lại tuyến này, đồng thời duy trì phong tỏa riêng đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.
Một thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 giúp dòng dầu nối lại một phần nhưng sau đó đổ vỡ. Đến cuối tháng 9, các nhà sản xuất vùng Vịnh đã giảm sức ép từ Iran bằng hộ tống quân sự và các tuyến vận chuyển “ngầm”; khoảng 40% dầu vùng Vịnh hiện đi vòng Hormuz qua đường ống trên bộ, tăng từ 17% trước chiến tranh.
Trong khi dòng dầu vùng Vịnh phục hồi, Iran gần như không thể xuất khẩu dầu do phong tỏa của Hải quân Mỹ. Nguồn thu chủ lực của Tehran vì vậy sụt giảm nghiêm trọng.
Diễn biến này cũng tác động đến thế đàm phán của Tehran. Iran từng đề xuất kế hoạch 7 ngày để mở lại Hormuz nhằm đổi lấy lòng tin từ Washington, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ và nói phía Iran “đang làm rất kém”, đồng thời tuyên bố: “tôi không biết liệu họ đã sẵn sàng từ bỏ hay chưa, nhưng họ sẽ phải từ bỏ”.
Tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran “sẽ không bao giờ cúi đầu hay khuỵu gối” trước sức ép từ Mỹ, nhưng vẫn để ngỏ khả năng đàm phán. Qatar tiếp tục làm trung gian; Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã nhận một đề xuất mới từ Mỹ qua các nhà đàm phán Qatar và đang trình nội các xem xét.
Sức ép quân sự và kinh tế cùng gia tăng, nhưng kênh ngoại giao giữa hai bên vẫn chưa hoàn toàn đóng lại.
Vũ Quyến (tổng hợp).