Dự án tái cấu trúc đô thị Hà Nội giai đoạn 2026-2045 đặt mục tiêu di dời gần một triệu dân, giải quyết triệt để các điểm nghẽn về hạ tầng và dân số.
- được thị trường “trả giá cao”
- Hiểm họa từ ốc ngâm thủy tinh lỏng tại Việt Nam
- Zelenskiy: Thỏa thuận bảo đảm an ninh với Mỹ đã hoàn tất, chờ ký kết
Tái cấu trúc đô thị bằng việc giãn dân quy mô lớn
Hà Nội đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng khi quyết định tái cấu trúc toàn diện khu vực nội đô từ vành đai 3 trở vào. Mục tiêu cốt lõi là giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng đã tồn tại nhiều thập kỷ thông qua việc di dời 860.000 dân cư. Đây là nỗ lực nhằm tạo ra một đô thị xanh, thông minh và bền vững hơn cho tương lai.
Quá trình này được ưu tiên thực hiện tại các khu vực nhạy cảm nhất về hạ tầng và di sản như vành đai 1 và 2. Thành phố xác định sẽ kết hợp giữa bảo tồn và tôn tạo các công trình có giá trị lịch sử với việc xây dựng mới các khu chức năng hiện đại. Việc giãn dân sẽ tạo ra quỹ đất cần thiết để mở rộng các quảng trường, vườn hoa và không gian công cộng.
Khu vực hồ Tây và sông Hồng được xác định là hai trục không gian chính trong chiến lược tái cấu trúc lần này. Thay vì để các khu dân cư hiện hữu tự phát, thành phố sẽ thực hiện tái thiết toàn diện với 65% diện tích được quy hoạch lại. Điều này không chỉ giúp cải thiện cảnh quan mà còn giúp kiểm soát tốt hơn vấn đề thoát nước và chống ngập úng.
Tại các khu phố cổ và phố cũ, mục tiêu chính là phục dựng các giá trị kiến trúc đặc trưng thời Pháp thuộc và truyền thống Việt Nam. Việc giảm mật độ cư trú sẽ cho phép Hà Nội phát triển mạnh mẽ kinh tế đêm và văn hóa ẩm thực. Những khu vực này sẽ trở thành biểu tượng du lịch mới, thu hút khách quốc tế bằng vẻ đẹp di sản được bảo tồn nguyên vẹn.
Tái cấu trúc đô thị và mô hình phát triển nén xanh
Một trong những giải pháp kỹ thuật then chốt của quá trình tái cấu trúc là áp dụng mô hình “Nén – Xanh”. Theo đó, các công trình sẽ được phát triển theo chiều cao để giải phóng diện tích mặt đất cho các tiện ích công cộng. Đây là cách tiếp cận thông minh giúp gia tăng diện tích xanh và mặt nước cho thành phố vốn đang thiếu hụt không gian thở.
Bên cạnh đó, việc tái cấu trúc hạ tầng sẽ tập trung vào phát triển giao thông đa tầng và hạ tầng ngầm. Các dự án giao thông công cộng TOD sẽ được đầu tư mạnh mẽ để kết nối các trung tâm đa cực của thành phố. Hệ thống bể chứa nước lớn ngầm cũng sẽ được xây dựng để đảm bảo thành phố không còn bị tê liệt mỗi khi có mưa lớn.
Quỹ đất sau khi tái thiết sẽ được ưu tiên cho các mục đích thương mại và dịch vụ cao cấp nhằm thúc đẩy kinh tế thủ đô. Các trung tâm tài chính, khu văn phòng hạng A sẽ thay thế các khu dân cư cũ kỹ, kém an toàn. Tuy nhiên, tỷ lệ đất dành cho giao thông và cây xanh luôn được đảm bảo ở mức tối thiểu 30% trong các dự án mới.
Tái cấu trúc đô thị còn lan tỏa đến các “Làng trong Phố” như Vạn Phúc, Bát Tràng hay Triều Khúc. Những khu vực này sẽ được chỉnh trang để vừa giữ được nét văn hóa làng nghề, vừa đáp ứng được các tiêu chuẩn của đô thị hiện đại. Đây là cách Hà Nội giữ gìn bản sắc trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, tạo ra sự đa dạng trong kiến trúc cảnh quan.
Tái cấu trúc đô thị dưới góc nhìn chuyên gia
Kiến trúc sư Trần Huy Ánh cho rằng chủ trương giãn dân để tái cấu trúc là hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển đô thị hiện đại. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng đây là một bài toán khó đòi hỏi sự tính toán cực kỳ chi tiết về mặt kỹ thuật và xã hội. Việc di dời hàng trăm ngàn người không chỉ là việc xây nhà mới mà còn là việc chuyển đổi cả một hệ sinh thái sống.
Nhiều vấn đề dân sinh như giáo dục, y tế và đặc biệt là sinh kế bền vững cần phải được đặt lên hàng đầu. Các chuyên gia lo ngại rằng nếu không có chính sách hỗ trợ tốt, người dân sẽ gặp khó khăn khi hòa nhập với môi trường mới. Thành phố cần có những lộ trình cụ thể và thông tin sớm để người dân có sự chuẩn bị và đồng thuận với chính quyền.
Việc tái cấu trúc cũng cần chú ý đến kinh tế vỉa hè, vốn là đặc trưng và nguồn sống của một bộ phận lớn dân cư. Quy hoạch mới cần tạo không gian cho những hoạt động kinh tế này một cách trật tự và thẩm mỹ hơn thay vì xóa bỏ hoàn toàn. Sự hài hòa giữa phát triển hiện đại và duy trì nét văn hóa sinh hoạt truyền thống là thách thức lớn nhất của các nhà hoạch định.
Tóm lại, kế hoạch tái cấu trúc đô thị Hà Nội là một dự án đầy tham vọng với tầm nhìn thế kỷ. Thành công của nó phụ thuộc vào khả năng huy động nguồn lực và sự khéo léo trong việc giải quyết các xung đột lợi ích. Nếu thực hiện tốt, Hà Nội sẽ thực sự lột xác, trở thành một đô thị xanh, thông minh và xứng tầm là trái tim của cả nước.
Theo: Khai Mở