UAE cho biết một tàu chở dầu của Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) bị tên lửa đánh trúng khi qua eo biển Hormuz, nhưng không có thương vong.
- Du khách Hà Lan hai lần ngất khi đạp xe qua đèo Hải Vân
- Nam sinh 13 tuổi tử vong sau khi bị sứa hộp đốt khi đang bơi biển
- Bãi rác Sầm Sơn đóng cửa sau hơn 30 năm chôn vùi 350.000 tấn rác
Vụ việc xảy ra rạng sáng 08/8 ngoài khơi thị trấn Khasab của Oman, nơi Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận một đầu đạn chưa xác định đánh trúng tàu và gây cháy. Toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn sau khi đám cháy được dập tắt, trong khi Iran chưa lên tiếng nhận trách nhiệm.
Bộ Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ngày 8/8 cáo buộc Iran thực hiện “cuộc tấn công thù địch” nhằm vào tàu ADNOC, đồng thời gọi hành động này là “cướp biển” và cho rằng nó vi phạm Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về quyền tự do hàng hải.
Theo UKMTO, vụ tấn công xảy ra gần Khasab, Oman, khiến tàu bốc cháy nhưng ngọn lửa đã được khống chế. Đây là vụ thứ 16 nhằm vào tàu ADNOC kể từ khi chiến sự Mỹ – Israel với Iran bắt đầu ngày 28/2.
Bản đồ đánh dấu vị trí tàu dầu bị tấn công ngoài khơi thị trấn Khasab, Oman. (Ảnh minh họa: Tin 360)
Hormuz từ cuối tháng 2 đã nhiều lần bị gián đoạn hoạt động sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát. Tuyến hàng hải này từng vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí hóa lỏng được tiêu thụ trên toàn cầu.
Iran từng đồng ý mở lại eo biển hồi tháng 4 theo một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời do Mỹ và Pakistan làm trung gian. Tuy nhiên, Hormuz nhanh chóng bị đóng lại sau khi Israel không kích Lebanon, khiến Tehran cáo buộc Washington vi phạm cam kết.
ADNOC thông báo ngày 07/8 rằng 15 tàu của hãng đã bị tên lửa và máy bay không người lái nhắm tới kể từ đầu chiến sự. Riêng tuần trước xảy ra 3 vụ, nâng tổng thiệt hại về người lên một thủy thủ thiệt mạng và 20 người bị thương.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hồi tháng 3 từng thông qua Nghị quyết 2817 với 135 nước đồng bảo trợ, yêu cầu Iran chấm dứt tấn công tàu thương mại. Một nghị quyết tiếp theo với biện pháp cưỡng chế mạnh hơn không được thông qua sau khi Nga và Trung Quốc phủ quyết hồi đầu tháng 5.
Trong lúc đó, Iran và Oman tiếp tục đàm phán về một tuyến hàng hải mới, dự kiến dịch về phía vùng biển Iran thay vì chủ yếu đi qua lãnh hải Oman như trước. Các cuộc thương lượng diễn ra trong bối cảnh việc mở lại Hormuz vẫn gắn với những điều kiện mà Tehran đưa ra với Washington.
Cùng ngày UAE cáo buộc Iran tấn công tàu ADNOC, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nói việc mở lại Hormuz “không liên quan” đến đàm phán với Oman mà phụ thuộc vào việc Washington chấp nhận các điều kiện của Tehran.
Ông Mohsen Rezaei, cựu tư lệnh IRGC và hiện là thành viên Hội đồng Phân xử Iran, tuyên bố ngày 8/8 rằng eo biển “sẽ không mở cửa” trừ khi Mỹ rút quân khỏi vùng Vịnh. Trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói Mỹ đã “vi phạm điều khoản về Hormuz trong bản ghi nhớ, và chúng tôi đáp trả tương xứng”.
Những tuyên bố này đặt cạnh các cuộc đàm phán được cho là đang tiến gần giai đoạn cuối với Oman, tạo ra khoảng cách rõ rệt giữa tín hiệu ngoại giao và lập trường công khai của Tehran đối với Washington. Vụ tàu ADNOC vì thế cũng làm dấy lên câu hỏi liệu đây là một hành động đơn lẻ hay nằm trong sức ép được Iran duy trì trước khi đạt thỏa thuận.
Phản ứng từ các nước Arab trong khu vực diễn ra gần như đồng thời. Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) Jassim Mohammed al-Budaiwi gọi vụ việc là “leo thang nguy hiểm và không thể chấp nhận”, trong khi Qatar, Saudi Arabia và Jordan cùng lên tiếng phản đối.
Iran chưa nhận trách nhiệm về vụ việc. Trong khi đó, một tàu thương mại khác đi qua Hormuz vẫn phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công tại tuyến hàng hải mà Tehran và Oman đang tìm cách xác lập cơ chế quản lý mới.
Vũ Quyến (tổng hợp).