Thỏa thuận hạt nhân Iran là trọng tâm khi Tổng thống Trump tuyên bố sẵn sàng hành động nếu Tehran không tuân thủ các cam kết trong bản ghi nhớ mới ký.
- Bắt giữ nữ đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm Đoàn Thị Thơ Hành trình hơn một năm lẩn trốn
- Siêu bão Mekhala có khả năng đạt đỉnh với sức gió giật trên cấp 17
- Cướp tài sản tại Đồng Nai: Bốn nghi phạm bị bắt giữ sau hai giờ
Cam kết hạt nhân và an ninh khu vực
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên hôm 22/6 không lâu sau khi Mỹ và Iran kết thúc đàm phán tại Thụy Sĩ.” Nếu Iran không thực hiện đúng thỏa thuận của họ, hoặc nếu họ không cư xử đúng mực, tôi sẽ làm những gì tôi phải làm. Chừng nào Iran còn tôn trọng chúng tôi, chúng tôi sẽ không gặp phải bất kỳ rắc rối nào”,Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa gửi đi một thông điệp mạnh mẽ tới Tehran ngay sau khi kết thúc vòng đàm phán tại Thụy Sĩ. Ông khẳng định Washington sẽ thực hiện những biện pháp cần thiết nếu Iran không tuân thủ đúng các điều khoản trong thỏa thuận vừa ký kết. Theo ông, sự tôn trọng lẫn nhau là chìa khóa để tránh khỏi các rắc rối trong tương lai, nhưng Mỹ luôn sẵn sàng cho mọi kịch bản.
Dù thừa nhận những tác động kinh tế từ một cuộc đối đầu quân sự là vô cùng lớn, người đứng đầu Nhà Trắng vẫn nhấn mạnh rằng việc ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân là ưu tiên tuyệt đối. Ông khẳng định vấn đề vũ khí hạt nhân có tầm quan trọng hệ trọng hơn cả rủi ro suy thoái kinh tế. Quan điểm này cho thấy sự cứng rắn của chính quyền Mỹ trong việc bảo đảm an ninh toàn cầu bất chấp những thiệt hại về tài chính.
Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) giữa Mỹ và Iran được ký kết trong bối cảnh khu vực Trung Đông vẫn còn dư âm của các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau giữa Israel, Mỹ và Iran cách đây ba tháng. Hiện tại, hai bên đã bắt đầu lộ trình đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm tháo gỡ các nút thắt. Phó Tổng thống JD Vance ghi nhận những bước tiến triển đáng kể đã đạt được trong vòng thảo luận đầu tiên tại Thụy Sĩ, bao gồm các vấn đề từ hạt nhân đến eo biển Hormuz.
Thỏa thuận hạt nhân Iran và bài toán kinh tế
Trong các nội dung đàm phán, việc duy trì sự lưu thông của eo biển Hormuz được đặt lên hàng đầu nhằm bảo vệ mạch máu kinh tế thế giới. Đồng thời, một cơ chế giảm xung đột tại Lebanon cũng được thiết lập với sự tham gia của các bên trung gian như Qatar và Pakistan. Về giám sát hạt nhân, phía Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận và kiểm tra các cơ sở liên quan.
Một điểm gây chú ý trong thỏa thuận là việc giải tỏa các tài sản bị đóng băng của Iran, nhưng đi kèm với những điều kiện khắt khe từ phía Mỹ. Tổng thống Trump cho rằng số tiền này phải được quay vòng để mua nông sản từ chính các nông dân Mỹ như đậu tương và ngô. Theo ông, đây là cách để hỗ trợ nhu cầu dân sinh của 91 triệu người dân Iran, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho ngành nông nghiệp Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, quan điểm này đang vấp phải sự phản ứng từ phía Tehran khi Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran, Abdolnaser Hemmati, tuyên bố họ không có nghĩa vụ phải mua hàng từ Mỹ. Ông Hemmati khẳng định Iran có quyền sử dụng số tiền sau khi dỡ bỏ phong tỏa cho các mục đích hàng hóa thiết yếu khác không nằm trong danh mục trừng phạt. Sự khác biệt trong cách diễn giải MOU này có thể là trở ngại lớn cho việc thực thi trọn vẹn thỏa thuận trong thời gian tới.
Vũ Phượng (tổng hợp)