Ngày 18/6, việc thực thi thỏa thuận Mỹ – Iran bước vào giai đoạn mới khi các lực lượng Mỹ chính thức chấm dứt lệnh phong tỏa đối với vùng duyên hải.
- Thái Thị Hoàng Oanh: Bị bắt sau khi trốn thi hành án tù vì lừa đảo
- Cảnh báo về các bẫy tài chính nhắm vào người cao tuổi tại Việt Nam
- Khai thác cát trái phép: Bắt quả tang hai tàu “hút trộm” trên sông Lam
Tác động của thỏa thuận Mỹ – Iran đối với dòng chảy năng lượng
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã xác nhận việc dỡ bỏ các hạn chế hải quân đối với tàu thuyền ra vào các cảng của Iran vào ngày 18/6 vừa qua. Động thái này được xem là một điều kiện tiên quyết để hai quốc gia tiến vào giai đoạn đàm phán chi tiết hơn trong vòng hai tháng tới. Việc gỡ bỏ các rào cản quân sự tại khu vực này nhằm mục đích khơi thông lại các hoạt động thương mại vốn bị đình trệ nghiêm trọng do căng thẳng kéo dài.
Phía Iran cũng đã đưa ra những cam kết cụ thể nhằm đảm bảo an toàn cho các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, cửa ngõ của 20% lượng dầu thế giới. Theo các điều khoản đã ký kết, Tehran sẽ cho phép tàu thương mại quá cảnh tự do và không thu phí trong suốt 60 ngày đầu tiên. Sau giai đoạn quá độ này, cơ chế quản lý và các dịch vụ hàng hải sẽ được thảo luận thêm giữa Iran cùng các quốc gia láng giềng như Oman và khối Vùng Vịnh.
Tuy nhiên, giới chức quân sự vẫn bày tỏ sự thận trọng về thời điểm các tàu thuyền có thể quay lại giao thương với số lượng lớn do các nguy cơ liên quan đến thủy lôi. Hải quân Mỹ tuyên bố sẽ duy trì sự hiện diện cần thiết trong khu vực để giám sát việc thực hiện các cam kết ngừng bắn từ các bên liên quan. Chính quyền Washington nhấn mạnh rằng việc mở cửa lại eo biển không phải là một ưu đãi mới mà là nỗ lực thúc đẩy dòng chảy năng lượng tự do toàn cầu.
Những thách thức trong việc thực thi bản ghi nhớ 14 điểm
Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) vừa được thông qua dù đã đưa ra bộ khung khái quát nhưng vẫn còn tồn tại nhiều điểm tranh chấp rất phức tạp. Các nhà đàm phán dự kiến sẽ phải giải quyết hàng loạt vấn đề gai góc như quy trình dỡ bỏ trừng phạt kinh tế và xử lý kho uranium làm giàu của Iran. Những chi tiết này đóng vai trò quyết định đến tính bền vững của nền hòa bình mong manh vừa được thiết lập giữa hai phía đối địch lâu đời.
Một rào cản bất ngờ đã xuất hiện khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phải hoãn chuyến đi đến Thụy Sĩ vào tối 19/06 do các vấn đề hậu cần chưa được giải quyết. Phía Nhà Trắng khẳng định họ vẫn mong muốn bắt đầu các cuộc hội đàm kỹ thuật sớm nhất có thể để không làm mất đà tiến triển của các nỗ lực ngoại giao. Sự chậm trễ này cho thấy những khó khăn trong việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng khi chuyển từ thỏa thuận nguyên tắc sang thực thi thực tế.
Ngoài ra, kế hoạch thiết lập một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD dành cho nền kinh tế Iran cũng cần được cụ thể hóa trong vòng 60 ngày tới. Các đối tác khu vực sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối và phân loại các khoản đầu tư này để đảm bảo hiệu quả kinh tế tối đa. Những bước đi tài chính này được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực thực tế để phía Iran duy trì thái độ hợp tác tích cực và thay đổi hành vi theo yêu cầu từ Mỹ.
Phạm Mai (tổng hợp)