Các nhà khoa học cảnh báo nguy cơ sụp đổ sông băng và sạt lở tiếp diễn sau thảm họa tại Nepal, đồng thời cho rằng những hiện tượng tương tự có thể xảy ra ở nhiều khu vực miền núi trên thế giới.
- GFDI huy động hơn 2.407 tỷ đồng từ 7.108 bị hại
- Cây mắc ca bén rễ trên đất khó Nghệ An, mở hướng làm giàu cho nông dân
- Con rể đánh bố vợ ngã đập đầu, hậu quả chết người sau bữa cơm
Vụ sạt lở một phần sông băng tại khu vực biên giới Nepal – Trung Quốc ngày 26/8 khiến hơn 600 người thiệt mạng và hơn 2.400 người mất tích. Thảm họa cũng gây ra lũ quét, sạt lở đất và tàn phá nhiều khu vực phía hạ lưu.
Ngày 28/8, Nepal cảnh báo về một rủi ro tương tự sau khi một khối nước lớn hình thành tại Tây Tạng, Trung Quốc, chỉ hai ngày sau sự cố sông băng sụp đổ.
Các chuyên gia nhận định nguy cơ sụp đổ tiếp diễn không thể loại trừ. Simon Cox, nhà khoa học chính tại GNS Science của New Zealand, cho rằng khi một phần ngọn núi mất đi, khu vực lân cận có thể trở nên mất ổn định và tiếp tục xảy ra sụp đổ.
Theo ông Cox, vật chất từ khu vực nguồn có thể tiếp tục rơi xuống và tạo ra một sự kiện tương tự trong thời gian ngắn.
Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết trận lũ được kích hoạt bởi sự sụp đổ dữ dội của sông băng, tạo ra chấn động tương đương một trận động đất mạnh 5,2 độ và kéo theo nhiều vụ sạt lở đất.
Các nhà khoa học cũng cảnh báo nguy cơ những thảm họa tương tự xảy ra tại các khu vực núi cao khác trên thế giới. Etienne Berthier, nhà nghiên cứu sông băng tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS), cho rằng không thể loại trừ khả năng này.
Theo các chuyên gia, địa hình phức tạp cùng hoạt động kiến tạo mạnh tại dãy Himalaya làm gia tăng khả năng xuất hiện những sự kiện địa chất có quy mô lớn.
Tristram Hales, giáo sư về các mối nguy hiểm môi trường tại Đại học Cardiff, cho biết số lượng các dòng chảy cực kỳ nguy hiểm trên toàn cầu đã tăng đáng kể trong thập kỷ qua. Dãy Himalaya và khu vực Thụy Sĩ là những nơi từng ghi nhận các sự kiện nghiêm trọng.
Đá rơi và sạt lở đất do động đất hoặc băng vĩnh cửu tan chảy được đánh giá có nguy cơ xảy ra cao hơn so với kịch bản toàn bộ một dãy núi sụp đổ. Những rủi ro này đặc biệt đáng lo ngại đối với các khu dân cư, tuyến đường và điểm du lịch nằm gần sườn núi.
Tại dãy Alps, mùa Hè nóng bất thường đã đi kèm số vụ sạt lở đá ở mức cao. Một số vụ gây chết người và các nhà khoa học cho rằng khủng hoảng khí hậu có thể là một trong những yếu tố góp phần.
Tại Thụy Sĩ, thị trấn Randa với khoảng 400 người sinh sống cũng đang chuẩn bị cho nguy cơ một tảng băng sụp đổ trong những ngày tới. Chính quyền đã thiết lập các khu vực an toàn sau khi khu vực này xảy ra một số vụ đá lở.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần thận trọng khi xác định mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và thảm họa tại Nepal. Trung tâm Phát triển Núi Tích hợp Quốc tế (ICIMOD) nhận định biến đổi khí hậu đang làm thay đổi sông băng, điều kiện tuyết, băng vĩnh cửu và sườn núi ở Hindu Kush Himalaya, nhưng hiện vẫn chưa đủ cơ sở để kết luận biến đổi khí hậu đóng vai trò trực tiếp trong sự kiện cụ thể này.
Để xác định mối liên hệ, các nhà khoa học cần nghiên cứu khả năng xảy ra của thảm họa trong điều kiện khí hậu hiện nay so với thời kỳ trước khi công nghiệp hóa.
Tâm Thanh (tổng hợp)