Bộ Y tế đề xuất giám sát nhóm người chịu áp lực kinh tế, học tập và công việc nhằm phát hiện sớm các nguy cơ rối loạn tâm thần trong cộng đồng.
- Người đàn ông khuyết tật bán cà phê dạo trao tiền ủng hộ cho bệnh nhân nghèo
- Buôn lậu ma túy: Việt Nam thu giữ 165 kg hàng cấm tại biên giới
- Mỹ tăng gấp đôi phí nhập cảnh trước thềm World Cup 2026
Giám sát rối loạn tâm thần mở rộng sang nhóm người chịu áp lực cao
Trong dự thảo thông tư quy định chi tiết về Luật Phòng bệnh, Bộ Y tế lần đầu tiên đưa ra đề xuất mở rộng phạm vi theo dõi sức khỏe tâm thần trong cộng đồng. Thay vì chỉ tập trung vào những người đã có bệnh lý rõ ràng, cơ quan soạn thảo kiến nghị đưa các yếu tố nguy cơ như áp lực học tập, căng thẳng công việc và stress kéo dài vào hệ thống giám sát y tế,. Động thái này được giới chuyên môn đánh giá là bước đi nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các dấu hiệu bất ổn trước khi bệnh tiến triển nặng.
Theo nội dung dự thảo, các đối tượng được đưa vào diện theo dõi được chia thành ba nhóm cụ thể để quản lý hiệu quả hơn. Nhóm đầu tiên bao gồm những người đã được chẩn đoán mắc các rối loạn phổ biến như tâm thần phân liệt, trầm cảm, động kinh hoặc sa sút trí tuệ. Nhóm thứ hai tập trung vào các trường hợp tử vong có nguyên nhân chính từ rối loạn tâm thần dựa trên các tiêu chuẩn chẩn đoán quốc tế, nhằm phục vụ cho công tác phân tích và dự báo y tế công cộng.
Nhóm thứ ba, vốn là điểm mới đáng chú ý nhất, bao gồm những người có tiền sử bệnh hoặc đang mang các yếu tố nguy cơ về sinh học, tâm lý và xã hội. Việc chuyển dịch từ mô hình “chữa bệnh” sang “phòng bệnh” cho thấy định hướng mới của ngành y tế trong việc quản lý sức khỏe tâm thần ngay từ cơ sở. Điều này kỳ vọng sẽ giảm bớt gánh nặng điều trị cho các bệnh viện tuyến trên và nâng cao chất lượng sống cho người dân đang chịu áp lực từ môi trường sống hiện đại.
Các yếu tố sinh học và xã hội được đưa vào theo dõi
Dự thảo của Bộ Y tế đã chi tiết hóa các nguy cơ về mặt sinh học có thể dẫn đến sự biến đổi tâm lý của cá nhân. Các yếu tố di truyền từ người thân, tổn thương não do tai biến hoặc chấn thương sọ não đều được liệt kê là căn cứ để đưa một người vào diện theo dõi. Bên cạnh đó, các bệnh nhân mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch, ung thư hoặc những người đang trong giai đoạn thay đổi sinh lý như sau sinh và tiền mãn kinh cũng thuộc nhóm cần giám sát.
Về khía cạnh tâm lý, các chuyên gia soạn thảo đặc biệt chú trọng đến những người thường xuyên đối mặt với stress kéo dài hoặc từng trải qua sang chấn do tai nạn, thảm họa. Những đặc điểm nhân cách cá nhân như thường xuyên lo âu, tự ti hoặc thiếu kỹ năng đối phó với áp lực cũng được xem là yếu tố thúc đẩy nguy cơ mắc bệnh. Môi trường sống không an toàn, tình trạng bị cô lập xã hội hoặc sự thiếu hụt hỗ trợ từ gia đình cũng là những điều kiện được đưa vào danh mục đánh giá.
Đáng chú ý nhất là tình trạng áp lực kéo dài trong lao động, kinh tế và học tập chính thức được xác định là một yếu tố nguy cơ xã hội quan trọng. Việc lạm dụng rượu bia, ma túy và các chất kích thích cũng được nhấn mạnh là yếu tố làm gia tăng khả năng xuất hiện các rối loạn tâm thần trong dự thảo lần này. Tổng thể các đề xuất này phản ánh nỗ lực của giới chức y tế trong việc xây dựng một hệ thống cảnh báo sớm, bám sát vào những thực trạng đầy áp lực mà nhiều tầng lớp dân cư đang phải đối mặt hàng ngày.
Theo: VOV