Tối 11/8, Tân Sơn Nhất hai lần dừng cất, hạ cánh vì phi công phát hiện UAV xâm nhập, khiến 22 chuyến bay bị ảnh hưởng. Đây là lần đầu sự cố xảy ra tại sân bay này.
- Bất chấp cảnh báo, du khách bị sóng cuốn tại Mũi Nghê
- Bác sĩ phải bỏ tiền túi vì khoản nợ của người mẹ
- Ngộ độc thực phẩm tăng mạnh, Việt Nam siết kiểm soát
Khoảng 17h34, tổ lái chuyến VJ601 của Vietjet từ Cam Ranh đến TP HCM phát hiện một UAV cách máy bay hơn 16 km, ở độ cao khoảng 900 m khi chuẩn bị hạ cánh. Đến 18h16, phi công chuyến 3S621 từ TP HCM đi Hà Nội tiếp tục báo thấy một UAV ở độ cao 1.800 feet, cách máy bay khoảng 500 m sau khi cất cánh.
Trước nguy cơ mất an toàn, Đài chỉ huy Tân Sơn Nhất kích hoạt phương án ứng phó và yêu cầu tạm dừng toàn bộ hoạt động cất, hạ cánh từ 18h28. Khi đó, 7 chuyến bay đang chờ khởi hành, trong khi nhiều máy bay trên đường về phải bay vòng hoặc chuyển hướng.
Đến 19h16, hoạt động bay được khôi phục. Tuy nhiên, khoảng 19h40, một UAV khác tiếp tục xuất hiện ở hướng tây – tây nam sân bay, buộc nhà chức trách đình chỉ cất, hạ cánh lần thứ hai. Hoạt động được nối lại lúc 20h34.
Sự cố khiến 22 chuyến bay của Vietnam Airlines, Sun Phú Quốc, Pacific Airlines và Vietravel Airlines bị ảnh hưởng. Một số chuyến phải bay chờ trên vùng trời phía Nam, sau đó chuyển hướng xuống Cần Thơ hoặc Cam Ranh. Hành khách trên các chuyến bay từ Cam Ranh, Nha Trang, Quy Nhơn về TP HCM cũng phải chờ hoặc bay vòng trước khi được bố trí phương án tiếp theo.
Theo Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam, đây là lần đầu UAV xâm nhập khu vực cấm bay của Tân Sơn Nhất. Sân bay nằm cách trung tâm TP HCM khoảng 8 km, gồm ba nhà ga T1, T2 và T3, có công suất phục vụ khoảng 50 triệu lượt khách mỗi năm. Với mật độ khai thác cao, một sự cố trên vùng trời có thể nhanh chóng tạo hiệu ứng dây chuyền tới nhiều chuyến bay.
UAV trở thành nguy cơ thường trực với hàng không
Sự cố tại Tân Sơn Nhất không phải trường hợp đơn lẻ. Ngày 6/6, một UAV xuất hiện gần Nội Bài khiến hoạt động cất cánh phải tạm dừng gần một giờ, ảnh hưởng 16 chuyến bay.
Trước đó, tháng 3, UAV xuất hiện gần khu vực tiếp cận hạ cánh Cát Bi, khiến hoạt động khai thác gián đoạn khoảng 4 giờ và 4 chuyến bay phải chuyển hướng. Tại Đà Nẵng, các vụ UAV trong giai đoạn 17-24/2 gây thiệt hại ước tính khoảng 5,6 tỷ đồng cho Vietnam Airlines, ảnh hưởng khoảng 9.200 hành khách.
Đáng chú ý, Đà Nẵng đã thử nghiệm hệ thống giám sát UAV để phát hiện, nhận dạng và theo dõi thiết bị bay trái phép. Sau một tháng thử nghiệm, hệ thống ghi nhận gần 600 UAV trong vùng được giám sát, trong đó 458 thiết bị hoạt động tại khu vực cấm bay.
Những con số này cho thấy UAV không còn là nguy cơ mang tính cá biệt. Khi xuất hiện gần đường cất, hạ cánh, thiết bị nhỏ bé vẫn có thể buộc máy bay bay chờ, chuyển hướng hoặc làm gián đoạn cả chuỗi khai thác. Cục Hàng không Việt Nam từng đánh giá các vụ UAV hoạt động trái phép đã ảnh hưởng đáng kể đến an toàn và khai thác hàng không, đồng thời yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng để phòng ngừa, xử lý.
Vụ việc tối 11/8 vì thế đặt ra yêu cầu cấp thiết về khả năng phát hiện sớm, xác định nguồn phát và xử lý UAV trong vùng trời đô thị. Khi một thiết bị bay không người lái có thể khiến sân bay lớn nhất cả nước ngừng khai thác hơn hai giờ, bài toán bảo vệ vùng trời không chỉ nằm ở việc ứng phó sau khi sự cố xảy ra, mà còn ở khả năng ngăn chặn từ trước.
Nguyễn Quyến (tổng hợp)