Lầu Năm Góc và CSIS xác nhận kho tên lửa đánh chặn Patriot, THAAD của quân đội Mỹ giảm mạnh sau đợt xung đột với Iran, dù Tổng thống Donald Trump bác bỏ tình trạng thiếu đạn dược.
- Nam thanh niên tử vong tại chung cư Tây Mỗ, vụ việc khiến nhiều cư dân bàng hoàng
- Xe tải chở gần 17 tấn nội tạng heo không rõ nguồn gốc bị bắt giữ
- Mỹ dồn lực chuẩn bị không kích, Iran cảnh báo đáp trả bằng lửa
Theo phân tích cập nhật đến ngày 27/7/2026 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS, Mỹ), kho tên lửa Patriot chỉ còn khoảng 759 – 827 quả, còn THAAD chỉ còn khoảng 234 – 278 quả. CNN dẫn ba nguồn phân tích an ninh dựa trên báo cáo của Lầu Năm Góc cho biết sự cạn kiệt tập trung vào các loại tên lửa tấn công chính xác tầm xa và tên lửa đánh chặn, sau khi xung đột với Iran tái bùng phát.
Hai chuyên gia Mark Cancian và Chris H. Park của CSIS chỉ ra rằng cuộc chiến Iran đã khiến nhóm tên lửa Patriot, THAAD và PrSM giảm một nửa lượng tồn kho, trong khi nhóm JASSM, SM-2/3/6 và Tomahawk giảm khoảng một phần ba. Một nguyên nhân trực tiếp là quân đội Mỹ sử dụng quá nhiều Tomahawk và JASSM đắt tiền, trong khi ít dùng loại bom dẫn đường JDAM có giá rẻ hơn nhưng đòi hỏi chiến đấu cơ phải xâm nhập sâu hơn vào lãnh thổ đối phương.
Tuy nhiên, hai chuyên gia này khẳng định nguyên nhân không chỉ nằm ở cuộc chiến Iran mà bắt nguồn từ một chuỗi quyết định kéo dài nhiều thập kỷ. Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Mỹ không còn đối mặt với một siêu cường tương xứng nên đã cắt giảm kho đạn dược dự trữ, chỉ duy trì mức dự phòng cho các cuộc xung đột giới hạn ở tầm khu vực. Quan điểm này chỉ bắt đầu thay đổi sau khi Nga chiếm đóng một số khu vực của Ukraine năm 2014 và Trung Quốc gia tăng hoạt động trên các vùng biển Đông Á, nhưng nhu cầu đạn dược lớn chỉ thực sự trở thành đòi hỏi bức thiết từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine năm 2022.
Song song với việc cắt giảm kho dự trữ, năng lực sản xuất của Mỹ cũng thu hẹp đáng kể. Năm 1993, Lầu Năm Góc đã thu nhỏ hoạt động của các nhà thầu quốc phòng, khiến số nhà thầu hàng không vũ trụ và quốc phòng chính giảm từ 51 xuống còn 5, kéo theo năng suất của toàn ngành công nghiệp quốc phòng đi xuống. Bên cạnh đó, khi phân bổ ngân sách, Mỹ có xu hướng ưu tiên mua các nền tảng vũ khí như chiến đấu cơ, tàu chiến, xe tăng hơn là mua đạn dược, do các nền tảng này có tuổi thọ lâu và thể hiện sức mạnh răn đe rõ hơn.
Trong khi nguồn cung không được bổ sung tương xứng, Mỹ lại liên tục tiêu tốn vũ khí cao cấp trong nhiều cuộc chiến gần đây. Cả chính quyền Tổng thống Joe Biden lẫn nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Trump đều sử dụng lượng lớn vũ khí đánh chặn chính xác để đối phó Iran và các lực lượng liên quan, kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát sau vụ Hamas tấn công Israel năm 2023. Dưới thời ông Biden, Mỹ cũng dùng nhiều vũ khí chính xác cao để đánh chặn tên lửa và UAV của lực lượng Houthi ở Yemen, đồng thời hỗ trợ các đồng minh khu vực đánh chặn tên lửa và UAV do Tehran phóng đi. Tình trạng này chỉ phần nào được hạn chế gần đây khi quân đội Mỹ có thêm các biện pháp đánh chặn UAV ít tốn kém hơn.
Về khoản viện trợ cho Ukraine trị giá khoảng 85 tỷ USD, phân tích của CSIS cho rằng khoản này không phải nguyên nhân chính, vì chủ yếu là vũ khí bộ binh như xe tải, xe bọc thép, xe tăng, xe chiến đấu, đạn pháo binh và vũ khí chống tăng. Một phần lớn viện trợ cũng được Mỹ phối hợp cùng các đồng minh châu Âu theo chương trình riêng, nên không ảnh hưởng trực tiếp đến kho dự trữ của Lầu Năm Góc.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran chưa hạ nhiệt hoàn toàn. Ngày 02/8/2026, CNN dẫn lời Tổng thống Trump cho biết ông tạm ngưng kế hoạch tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran vì đàm phán có tiến triển, với điều kiện “có thể nhanh chóng đạt được một thỏa thuận”. Một số nguồn tin cho biết trước đó Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman đã bày tỏ lo ngại về kế hoạch tấn công, trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cảnh báo nước này sẽ đáp trả mạnh mẽ bất kỳ hành động “xâm lược” nào từ phía Mỹ. Việc kho đạn dược then chốt sụt giảm, trong khi cục diện đàm phán vẫn còn bất định, đặt ra bài toán về năng lực dự phòng của quân đội Mỹ nếu xung đột tái diễn ở quy mô lớn hơn.
Vũ Quyến (tổng hợp)