Tại phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa, ông Nguyễn Tùng Minh Tân trồng vườn chà là 85 cây và bán tại gốc với giá từ 500.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng mỗi ki-lô-gam.
- Bỏ trốn sau tai nạn, tài xế bị công an Thanh Hóa tìm ra sau 10 giờ
- Giá dầu thế giới nhích nhẹ, xăng dầu trong nước tiếp tục giảm sâu
- Não trẻ “đặc lại” vì quá tải thông tin và thiếu thời gian phục hồi
Vườn cây rộng hơn 2.000m2 được ông xây dựng từ năm 2021, sau nhiều năm làm việc trong ngành xây dựng, khi ông quyết định thử nghiệm loại cây vốn quen với khí hậu khô nóng Trung Đông trên chính vùng đất nắng hạn quê nhà. Sau gần 5 năm chăm sóc, vườn chà là bước vào vụ thu hoạch thứ hai với năng suất tăng rõ rệt, thu hút đông đảo khách tìm đến tận nơi đặt mua.
Ông Tân, 53 tuổi, tốt nghiệp ngành kiến trúc tại Đại học Kiến trúc TPHCM, từng công tác tại Sở Xây dựng Ninh Thuận (cũ) trước khi mở doanh nghiệp thiết kế, xây dựng. Cơ duyên với cây chà là bắt đầu hơn chục năm trước, khi ông thường mua chà là nhập khẩu từ Dubai về cho mẹ ăn.
Đến giai đoạn dịch Covid-19, có nhiều thời gian rảnh, ông tìm hiểu cây giống qua mạng và năm 2021 đặt mua 10 cây chà là cấy mô đầu tiên, giá từ 4,5-5 triệu đồng/cây. Thấy cây bén rễ tốt trên đất Phan Rang, ông tiếp tục mua thêm nhiều đợt, nâng tổng số lên 85 cây thuộc nhiều giống nhập từ Thái Lan như Red Barhee, Yellow Barhee, Khenizi, Dahan, Red Joly.
Không xuất thân từ nông nghiệp, ông Tân ban đầu trồng chưa đúng kỹ thuật khiến cây phát triển chậm. Ông tự tìm tài liệu, học hỏi kinh nghiệm và quan sát từng giai đoạn sinh trưởng để điều chỉnh cách chăm sóc.
“Trái này phải chăm kỹ từng chút. Từ lúc ra hoa đến thu hoạch là cả quá trình theo dõi, thụ phấn, tỉa quả, bao trái”, ông Tân nói. Vườn được chăm theo hướng hữu cơ, dùng phân chuồng và vi sinh cải tạo đất, hạn chế can thiệp hóa học; mỗi năm chỉ cho thu hoạch một vụ, kéo dài khoảng 6 tháng từ khi ra hoa đến khi hái quả.
Khâu thụ phấn được ông thực hiện thủ công, đi từng gốc đưa phấn đực vào hoa cái đúng thời điểm, vì nếu trễ và gặp nắng gắt, tỷ lệ đậu quả sẽ giảm. Sau khi quả hình thành, mỗi buồng được bao hai lớp lưới và vỏ bọc để hạn chế côn trùng và tác động thời tiết.
Kết quả sau gần 5 năm là năng suất tăng rõ rệt: cây giống Red Barhee cho khoảng 10 buồng, mỗi buồng nặng chừng 10kg, trong khi một số cây Yellow Barhee đạt khoảng 30 buồng, sản lượng gần 300kg mỗi cây. Chà là tươi hiện được bán tại vườn với giá từ 500.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/kg tùy giống, và theo ông, lượng khách đặt mua thường vượt khả năng cung ứng.
“Khách vào vườn, thấy trái tận mắt là thích. Người mua ăn, người làm quà biếu hay để thờ cúng. Hái bao nhiêu bán bấy nhiêu, nhiều lúc không đủ trái”, ông Tân nói. Đây là kết quả cụ thể của một quá trình nhiều năm thử nghiệm và điều chỉnh kỹ thuật, không phải một khoản đầu tư ngắn hạn mang lại lợi nhuận tức thì.
Dù mô hình cho giá trị kinh tế cao, ông Tân cảnh báo không nên trồng theo phong trào. Người trồng cần chọn giống chuẩn, nắm chắc kỹ thuật thụ phấn và bao trái, đồng thời kiên trì vì cây cần nhiều năm mới cho thu hoạch ổn định, trong khi chi phí ban đầu không nhỏ.
“Đây có thể là hướng đi tốt cho vùng đất khô hạn, nhưng phải làm đúng. Đừng thấy giá cao rồi trồng ồ ạt”, ông lưu ý. Trách nhiệm ở đây được ông đặt vào việc làm đúng kỹ thuật trước khi nhân rộng, thay vì chạy theo giá bán trước mắt.
Khu vườn thời gian qua cũng trở thành điểm đến thu hút người dân và du khách tò mò muốn tận mắt xem cây chà là ra trái giữa vùng nắng gió. Trước sự quan tâm này, ông Tân dự kiến mở cửa vườn đón khách tham quan, trải nghiệm trong mùa thu hoạch.
Nhật Minh (tổng hợp)