Áp lực điểm số đang trở thành gánh nặng tâm lý lớn nhất đối với nhiều bạn trẻ hiện nay, chủ yếu xuất phát từ những kỳ vọng đổi đời của các bậc phụ huynh.

Phụ huynh và ranh giới mong manh giữa tình thương và áp lực điểm số

Theo TS Nguyễn Tùng Lâm, nhiều bạn trẻ tâm sự rằng áp lực lớn nhất của các em đến từ sự kỳ vọng của cha mẹ. Cha mẹ nào cũng thương con, và đặc biệt là những gia đình bình thường thường mong muốn con xuất sắc để có thể “đổi đời”. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng mặc dù kỳ vọng không sai, nhưng các bậc phụ huynh không nên biến tình thương đó thành một loại áp lực độc hại kìm hãm sự phát triển tự nhiên của trẻ.

Lời khuyên mà TS Lâm dành cho cha mẹ là: “Hãy giảm bớt kỳ vọng, tăng kỳ công, đồng hành cùng con cái”. Kỳ công ở đây không phải là bắt con học thêm thật nhiều, mà là sự quan sát, thấu hiểu và đồng hành thực sự. Cha mẹ không nên “thần thánh hóa” việc con biết đọc sớm hay ép con đạt huy chương âm nhạc chỉ vì thấy “con nhà người ta” làm được. Mỗi đứa trẻ đều có một lộ trình phát triển riêng biệt; có em giỏi ở bậc phổ thông nhưng lại đuối sức khi lên đại học.

Câu chuyện vĩ nhân và bài học về sự thấu hiểu lộ trình riêng của con

Để minh chứng cho việc thấu hiểu con cái, TS Nguyễn Tùng Lâm nhắc đến câu chuyện của Edison. Ông từng bị đuổi học vì bị giáo viên cho là “ngớ ngẩn”, nhưng mẹ ông đã không bỏ cuộc và kiên trì dạy dỗ vì bà thực sự hiểu khả năng của con mình. Điều này cho thấy cha mẹ cần phải tỉnh táo để không vô tình làm thui chột con cái bằng những áp lực không thực tế. Sự xuất sắc không phải là một đường thẳng đi lên mãi mãi, mà là kết quả của một quá trình lao động đầy nỗ lực.

Trong thế giới hiện đại, bằng cấp không còn là “tấm thẻ bài” vạn năng. Bi kịch của những thạc sĩ, tiến sĩ phải đi làm những công việc lao động chân tay vì thiếu kỹ năng thực tế chính là bài học nhãn tiền cho việc chọn nhầm nghề hoặc chỉ mải mê chạy theo danh hiệu. Thay vì ép con đạt điểm cao, hãy giúp con tìm ra thế mạnh và tố chất của bản thân để có thể ứng biến linh hoạt trước những bài toán của cuộc sống. Người tài là người biết vận dụng những gì mình có để hiện thực hóa ý tưởng sáng tạo.

Xây dựng giá trị sống bền vững thay vì chạy theo hào quang quá khứ

TS Nguyễn Tùng Lâm nhấn mạnh rằng điểm số cao, trường chuyên hay lớp chọn thực chất cũng chỉ là những hành trang nhỏ bé trong một chuyến hành trình dài của đời người. Cuộc đời mới là ngôi trường lớn nhất, nơi bài thi quan trọng nhất không được chấm bằng thang điểm 10. Giá trị của một con người được đo lường bằng việc họ có tìm thấy hạnh phúc và tạo ra giá trị cho cuộc đời mình hay không. Đừng để những danh xưng “xuất chúng” của ngày hôm qua trở thành sợi dây trói buộc tương lai của ngày hôm nay.

Đối với giới trẻ, để vượt qua áp lực, cần rèn luyện văn hóa phát triển bản thân dựa trên 3 trụ cột: Trí sáng – Tâm an – Thân khỏe. Trí sáng giúp làm việc thông minh và hiệu quả; Tâm an giúp loại bỏ những dục vọng thấp hèn và tham sân si không cần thiết; Thân khỏe giúp bảo vệ sức khỏe – nguồn tài nguyên vô giá để thực hiện mọi ước mơ. Khi có được sự cân bằng này, dù bạn là một ngôi sao sáng hay một người bình thường tĩnh lặng, bạn đã là phiên bản hoàn hảo nhất của chính mình.

Theo: Khai Mở