Thay vì ưu tiên ngoại giao, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra quyết định không kích Iran sau khi đàm phán bế tắc và chịu áp lực từ các đồng minh chiến lược Israel cùng Arab Saudi tại khu vực Trung Đông.

Sự bế tắc không thể cứu vãn trên bàn đàm phán



     Đồ họa của IDF tổng hợp những gương mặt quyền lực nhất trong chính quyền Iran đã tử nạn sau cuộc tấn công hiệp đồng giữa lực lượng Mỹ và Israel. (Ảnh: Báo Khai Mở)

Ông Donald Trump từng khẳng định ngoại giao là lựa chọn ưu tiên nhằm buộc Tehran nhượng bộ về chương trình hạt nhân và tên lửa. Tuy nhiên, hy vọng này dần lụi tàn khi các cuộc tiếp xúc cấp cao tại Geneva không mang lại kết quả như mong đợi. Các quan chức Mỹ tin rằng Iran chỉ đang sử dụng các thủ thuật trì hoãn để duy trì khả năng làm giàu uranium phục vụ mục tiêu quân sự.

Đến chiều ngày 27/2, sự kiên nhẫn của Tổng thống Mỹ hoàn toàn cạn kiệt khi ông công khai bày tỏ nỗi thất vọng đối với phía Iran. Việc đàm phán bế tắc đã trở thành giọt nước tràn ly, đẩy Washington rời xa bàn hội nghị để hướng tới phương án sử dụng vũ lực. Trước khi bay về Florida, ông khẳng định Mỹ đang đứng trước một quyết định lớn không hề dễ dàng.

Áp lực cộng hưởng từ các đồng minh chiến lược

Bên cạnh sự thất bại ngoại giao, quyết định không kích Iran còn chịu tác động sâu sắc từ sự thuyết phục của Israel và Arab Saudi. Thủ tướng Benjamin Netanyahu từ lâu đã kiên trì thúc đẩy Mỹ tấn công quốc gia mà ông coi là mối đe dọa sinh tồn. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đồng minh chiến lược này đã tạo ra động lực mạnh mẽ khiến ông Trump thay đổi hoàn toàn quan điểm.

Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman, dù công khai ủng hộ ngoại giao, đã thực hiện nhiều cuộc điện đàm riêng để thúc giục Mỹ hành động quân sự. Riyadh lo ngại Iran sẽ trở nên nguy hiểm hơn nếu không bị ngăn chặn kịp thời, đồng thời muốn bảo vệ hạ tầng dầu mỏ trước đối thủ lớn nhất khu vực. Những cảnh báo về hệ lụy nếu trì hoãn từ giới chức Arab Saudi đã củng cố thêm quyết tâm của Nhà Trắng.

Bước ngoặt quân sự và canh bạc chính trị rủi ro

Chiến dịch tập kích quy mô lớn vào sáng 28/2 đánh dấu sự thay đổi căn bản trong quy tắc ra quyết định của Mỹ suốt nhiều thập kỷ. Thay vì các can thiệp hạn chế, ông Trump đã ra lệnh tiêu diệt năng lực tên lửa, hải quân và cả giới lãnh đạo cao nhất của Iran. Ngay trong giờ đầu tiên, cuộc tấn công hiệp đồng đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng.

Tổng thống Trump mô tả đây là cơ hội để người dân Iran giành lại tự do, nhưng giới quan sát vẫn hoài nghi về kết quả lâu dài. Việc sử dụng sức mạnh không quân quy mô lớn để đạt được các mục tiêu chính trị dưới mặt đất vẫn là một canh bạc đầy rủi ro mà ông Trump đang đối mặt. Sự kiện này đã thực sự làm thay đổi hoàn toàn cục diện địa chính trị tại Trung Đông.

Theo: Khai Mở