Dù được cấp sổ đỏ từ năm 2005 và quản lý thửa đất suốt gần 20 năm, ông Dũng vẫn bị anh chị em khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế. Tòa phúc thẩm đã hủy bản án sơ thẩm, cho rằng cần làm rõ tính hợp pháp của việc cấp quyền sử dụng đất.

Vụ tranh chấp quyền sử dụng 1.200m² đất giữa 11 anh chị em ruột vừa được Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại theo kháng cáo của ông Nam, người con trai trưởng trong gia đình.

Đây là lần thứ ba vụ kiện được đưa trở lại cấp sơ thẩm sau hơn 4 năm tranh chấp. Trước đó, TAND tỉnh Phú Thọ từng tuyên ông Dũng được quyền sử dụng toàn bộ diện tích đất sau khi xác định việc quản lý và sử dụng đất diễn ra ổn định trong thời gian dài.

Theo hồ sơ vụ án, cha mẹ của các đương sự mua thửa đất từ năm 1962 và từng dành 138m² cho ông Dũng xây nhà riêng. Sau khi cha mẹ qua đời không để lại di chúc, đến năm 2020, các anh chị em họp bàn xây nhà từ đường thì phát hiện toàn bộ 1.200m² đã được cấp sổ đỏ cho ông Dũng từ năm 2005.

Ông Nam cùng nhiều anh chị em cho rằng việc ông Dũng đứng tên toàn bộ diện tích đất không có văn bản tặng cho, không được các thành viên trong gia đình thống nhất và đề nghị tòa chỉ công nhận quyền sử dụng đối với 138m² đã được cha mẹ giao trước đó. Phần diện tích còn lại được yêu cầu chia theo quy định về thừa kế.

Trong khi đó, ông Dũng khẳng định cha mình đã làm thủ tục giao toàn bộ thửa đất cho ông từ năm 1992. Từ thời điểm đó, ông trực tiếp quản lý, đóng thuế, xây dựng công trình, cải tạo đất và sử dụng ổn định trong nhiều năm mà không có ai phản đối.

Quá trình giải quyết vụ án, hồ sơ cấp sổ đỏ gốc không còn được lưu giữ. Tuy nhiên, tài liệu do UBND xã cung cấp cho thấy năm 2000 địa phương đã tổ chức kê khai, niêm yết công khai danh sách cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đến cuối năm 2005 đã cấp sổ đỏ cho 668 hộ dân, trong đó có ông Dũng.

Cấp sơ thẩm cho rằng việc cha mẹ và các anh chị em không có ý kiến phản đối trong quá trình cấp giấy chứng nhận là căn cứ để xác định ông Dũng được sử dụng toàn bộ thửa đất. Tòa cũng ghi nhận ông là người trực tiếp quản lý, sử dụng và thực hiện các nghĩa vụ liên quan đối với thửa đất trong thời gian dài.

Tuy nhiên, Viện Kiểm sát cấp phúc thẩm nhận định việc thay đổi thông tin chủ sử dụng đất chỉ dựa trên lời nói của người cha là chưa đủ căn cứ pháp lý. Cơ quan công tố cho rằng đây là tài sản chung của vợ chồng nên không thể chỉ căn cứ vào ý chí của một người để xác lập quyền sử dụng đất.

Theo quan điểm của Viện Kiểm sát, việc địa phương niêm yết danh sách cấp sổ đỏ chỉ là thủ tục hành chính và không thể thay thế cho việc thỏa thuận phân chia di sản giữa các đồng thừa kế. Sự im lặng của những người còn lại cũng không đồng nghĩa với việc từ bỏ quyền thừa kế hợp pháp.

Đồng tình với quan điểm này, Tòa phúc thẩm nhận định hồ sơ vụ án còn nhiều nội dung chưa được làm rõ, trong đó có quá trình hợp thửa và thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Dũng. Do thửa đất hiện đang được thế chấp tại ngân hàng, tòa quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra, thu thập thêm chứng cứ và xét xử lại.

Tâm Thanh (tổng hợp)