TEHRAN – Iran tuyên bố sẽ coi các quốc gia tham gia chiến dịch trừng phạt và bao vây kinh tế do Mỹ dẫn dắt là đối tượng đối đầu, trong khi Washington chuẩn bị công bố gói biện pháp mới nhằm siết sức ép với Tehran.

Ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, đưa ra cảnh báo trên truyền hình nhà nước IRIB ngày 22/8, trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran, bắt đầu từ ngày 28/2, đã kéo dài sang tháng thứ sáu. Cùng thời điểm, giá dầu Brent vượt 92 USD/thùng khi hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz gần như đình trệ và căng thẳng chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt.

Ông Rezaei cho biết Tehran trước hết sẽ đàm phán và đề nghị các nước không tham gia cuộc xung đột. Nếu đề nghị bị bác bỏ, Iran sẽ nhắm vào lợi ích của những quốc gia này.

Theo quan chức Iran, các nước láng giềng nếu đứng về phía Mỹ trong chiến dịch bao vây kinh tế cũng có thể đối mặt với phản ứng từ Tehran. Ông tuyên bố Iran sẽ không để dầu được xuất khẩu qua eo biển Hormuz, đồng thời cho rằng nước này đã tích lũy kinh nghiệm đối phó các biện pháp trừng phạt của Mỹ để duy trì hoạt động bán dầu trong nhiều năm.

Theo Al Jazeera, ông Rezaei nhận định chính quyền Tổng thống Donald Trump đang kỳ vọng áp lực kinh tế sẽ phá vỡ sự đoàn kết trong xã hội Iran, thúc đẩy người dân xuống đường biểu tình và vô tình hỗ trợ cho các máy bay F-35 của Mỹ.

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi ông Trump hôm thứ Tư tuyên bố sẽ phát động “chiến dịch kinh tế nghiền nát nhất từng được thực hiện nhằm vào bất kỳ quốc gia nào”. Tổng thống Mỹ gọi đây là một “ngày D kinh tế” và kêu gọi các đồng minh cùng tham gia cô lập Iran.

Mỹ chuẩn bị công bố gói trừng phạt mới

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông sẽ tổ chức họp báo vào thứ Hai, 24/8, để công bố chi tiết gói biện pháp được mô tả là “các lệnh trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử”. Chiến lược này được triển khai cùng lệnh phong tỏa hải quân mà Mỹ đã áp đặt với Iran từ tháng 4.

Ông Bessent so sánh cách tiếp cận trên với những chiến dịch Mỹ từng áp dụng đối với Venezuela và Cuba. Theo ông, mô hình kết hợp giữa phong tỏa và trừng phạt có thể tạo hiệu quả, trong khi các đồng minh tiếp tục giao dịch hoặc mua dầu của Iran sẽ có nguy cơ bị Bộ Tài chính Mỹ áp dụng biện pháp chế tài.

Trung Quốc, đối tác mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran theo dữ liệu năm 2025 của hãng phân tích Kpler, tiếp tục phản đối việc sử dụng trừng phạt. Đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington kêu gọi các bên hành động có trách nhiệm và giải quyết vấn đề Iran bằng các biện pháp chính trị, ngoại giao thay vì gia tăng sức ép.

Bộ Ngoại giao Iran cũng duy trì lập trường cứng rắn. Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi tuyên bố chiến dịch kinh tế của Mỹ nhằm vào Tehran chắc chắn sẽ thất bại, tương tự những biện pháp cưỡng ép Washington từng thực hiện trước đây.

Trong khi đó, Iran tiếp tục đe dọa tấn công các tàu chở dầu cố tình đi qua eo biển Hormuz mà không được phép, khiến hoạt động vận chuyển dầu trên tuyến hàng hải này gần như ngừng trệ.

Sức ép kinh tế cũng đang gia tăng với Tehran. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, GDP thực của Iran được dự báo giảm 6,4% trong năm 2026 do ngành du lịch suy sụp, tiêu dùng suy yếu, chuỗi cung ứng gián đoạn và bất ổn kéo dài, còn lạm phát dự kiến lên 17,5%.

Giới quan sát cho rằng kết quả của chiến dịch trừng phạt mới sẽ phụ thuộc đáng kể vào mức độ tham gia của các đồng minh vùng Vịnh của Mỹ. Trong đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất được xem là một yếu tố đáng chú ý, bởi Dubai từ lâu được coi là trung tâm giúp Iran né tránh các lệnh cấm vận quốc tế.

Phạm Mai (tổng hợp)