Chính phủ đang tập trung mọi nguồn lực để hiện thực hóa mạng lưới đường sắt hiện đại với trục cao tốc Bắc Nam và hành lang kinh tế kết nối biên giới phía Bắc mới.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam với quy mô lịch sử

Mô phỏng đoàn tàu trên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. (Ảnh: Báo Khai Mở).

Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là dự án hạ tầng đặc biệt quan trọng lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư hơn 1,7 triệu tỷ đồng. Dự án bao gồm 23 nhà ga hiện đại, kết nối các trung tâm kinh tế từ Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh trên chiều dài 1.540 km. Mục tiêu cốt lõi của công trình là cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhận định đây là bước đi chiến lược nhằm thay đổi diện mạo hạ tầng quốc gia. Sau khi hoàn thiện các thủ tục pháp lý và nghị quyết đặc thù, năm 2026 được xác định là cột mốc khởi công các gói thầu chính. Việt Nam ưu tiên huy động nguồn lực trong nước và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào quy trình thi công, vận hành.

Hoàn thiện mảnh ghép hành lang kinh tế phía Bắc

Bên cạnh trục dọc, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng dài 419 km được xem là mảnh ghép chiến lược cho hành lang kinh tế phía Bắc. Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 203.000 tỷ đồng, thiết kế với tốc độ 160 km/h và hệ thống 18 ga dọc tuyến. Năng lực vận chuyển của tuyến đường này ước tính đạt khoảng 21 triệu tấn hàng hóa mỗi năm khi đi vào vận hành.

Hạng mục hạ tầng ga đã chính thức khởi công vào cuối tháng 12 năm 2025, trong khi phần tuyến chính dự kiến bắt đầu thi công từ tháng 6 tới. Thường trực Chính phủ hiện đang yêu cầu các bộ ngành đẩy nhanh lập báo cáo nghiên cứu khả thi và ký hiệp định nối ray biên giới. Mục tiêu hoàn thành đồng bộ toàn tuyến vào năm 2030 sẽ tạo cơ sở thúc đẩy giao thương quốc tế qua đường bộ và đường biển.

Chiến lược làm chủ công nghệ hạ tầng đường sắt

Việc triển khai đồng thời hai dự án đường sắt quy mô lớn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt công nghệ và nhân lực. Chính phủ xác định không chỉ xây dựng các tuyến đường đơn thuần mà còn hướng tới việc làm chủ các quy trình kỹ thuật phức tạp. Mô hình đầu tư mới sẽ giảm bớt sự phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài, đồng thời tối ưu hóa dòng vốn đầu tư công.

Các chuyên gia giao thông đánh giá, việc kết nối thông suốt từ biên giới phía Bắc đến mũi Cà Mau bằng đường sắt hiện đại sẽ tạo ra xung lực phát triển mới. Hệ thống hạ tầng này không chỉ phục vụ vận tải hành khách tốc độ cao mà còn nâng cao năng lực logistics quốc gia. Các bước chuẩn bị về kỹ thuật và tài chính đang được các cơ quan chức năng rà soát chặt chẽ để đảm bảo tiến độ đề ra.

Theo: Khai Mở