Người Phần Lan duy trì sức khỏe nhờ mô hình đĩa ăn cân bằng và thói quen chia nhỏ thực phẩm thành 5 bữa mỗi ngày giúp cơ thể luôn đạt trạng thái tốt.

Cấu trúc cân bằng dinh dưỡng từ mô hình đĩa ăn Lautasmalli

Trong văn hóa ẩm thực Phần Lan, quốc gia dẫn đầu chỉ số hạnh phúc 9 năm liền, khái niệm món chính tương tự cơm trắng Á Đông không tồn tại. Thay vì chia món chính phụ, người dân tập trung vào Lautasmalli hay mô hình đĩa ăn. Đây là phương pháp ăn lành mạnh được giáo dục cho trẻ từ nhỏ để hình thành thói quen bền vững.

Nguyên tắc cơ bản là lấp đầy nửa đĩa bằng rau củ, gồm salad tươi hoặc rau nấu chín. Một phần tư dành cho tinh bột như khoai tây, mì Ý hoặc ngũ cốc và phần còn lại là đạm từ thịt, cá hoặc đậu. Cách sắp xếp này giúp cơ thể tự cân bằng dinh dưỡng mà không cần tính toán calo phức tạp.

Thực đơn thay đổi linh hoạt hằng ngày để đảm bảo đa dạng, tránh nhàm chán. Đạm thường là cá hồi, thịt viên hoặc gà, còn tinh bột có thể là cơm hoặc bánh mì đen. Nếu chưa no, họ có thể ăn thêm tráng miệng hoặc bánh mì kèm mà không phá vỡ cấu trúc cân bằng của mô hình đĩa ăn này.

Thói quen chia nhỏ năm bữa ăn và triết lý sống khỏe

Một điểm đặc thù khác là thói quen chia nhỏ khẩu phần thành 5 bữa mỗi ngày thay vì 3 bữa chính. Bữa sáng và bữa tối thường rất thanh đạm để giảm tải cho hệ tiêu hóa. Xen kẽ là các bữa xế chiều và bữa nhẹ trước khi ngủ với sữa chua hoặc bánh mì.

Laura Kopilow, người mẫu kiêm influencer gốc Phần Lan đang hoạt động tại Nhật Bản. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).

Sự phân chia này thể hiện ngay trong ngôn ngữ khi từ bữa tối iltaruoka chứa gốc ruoka nghĩa là bữa ăn chính thức. Ngược lại, các bữa sáng aamupala, bữa phụ välipala và bữa đêm iltapala dùng gốc pala nghĩa là một miếng. Cách gọi này ngụ ý lượng thực phẩm vừa phải, giúp duy trì năng lượng ổn định suốt cả ngày dài.

Triết lý ăn uống này thấm sâu vào tiềm thức và trở thành phần không thể thiếu của văn hóa Bắc Âu. Dù không phải lúc nào cũng ăn chuẩn quy tắc, họ vẫn thường xuyên lấy mô hình này ra để đùa vui hóm hỉnh. Ví dụ là việc đăng ảnh ăn xúc xích ngập sốt và tếu táo rằng mình đang ăn rất nhiều rau quả theo đúng tinh thần dinh dưỡng.

Theo: VnExpress