Thỏa thuận Mỹ – Iran đang tiến gần đến giai đoạn hoàn tất, đặt ông Trump vào thế khó giữa việc mở lại eo biển Hormuz và sự phản đối của phe Cộng hòa.

Chi tiết khung thỏa thuận Mỹ – Iran và sức ép từ Đảng Cộng hòa

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang rơi vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan” khi nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột dai dẳng với Tehran đang tiến tới một bước ngoặt quan trọng. Theo giới phân tích, ông hiện phải đối mặt với hai áp lực trái ngược nhau: một bên là nhu cầu cấp thiết mở lại eo biển Hormuz để hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước, bên kia là sự phản đối gay gắt từ các nghị sĩ Cộng hòa. Những người theo đường lối cứng rắn trong đảng luôn cảnh giác với bất kỳ sự nhượng bộ nào từ phía Nhà Trắng.

Thông tin từ các nguồn tin thân cận cho thấy một thỏa thuận khung đang dần hình thành sau một tuần ngoại giao bận rộn giữa hai quốc gia. Các nội dung chính dự kiến bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại và nới lỏng các hạn chế hàng hải nghiêm ngặt tại eo biển chiến lược Hormuz. Đáng chú ý, bản kế hoạch này đề xuất tạm gác lại các cuộc thảo luận gây tranh cãi liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran để ưu tiên các mục tiêu kinh tế và an ninh trước mắt.

Tuy nhiên, các đồng minh thân cận của Tổng thống đã nhanh chóng lên tiếng chỉ trích gay gắt khi các chi tiết sơ bộ của thỏa thuận bị rò rỉ. Nhiều nghị sĩ có ảnh hưởng như Lindsey Graham hay Ted Cruz đã công khai kêu gọi ông Trump không nên thỏa hiệp và cần duy trì sức ép tối đa. Họ lo ngại rằng thỏa thuận mới này có thể không mang lại kết quả khả quan hơn bản thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà chính ông Trump đã từng hủy bỏ.

Những câu hỏi chưa có lời đáp về hạt nhân và trừng phạt

Các thông tin rò rỉ về “bản ghi nhớ thỏa thuận” vào ngày 28/5 cho thấy dự thảo này vẫn chưa thể giải quyết được những vấn đề hóc búa nhất của cuộc xung đột. Giới quan sát nhận định rằng trạng thái lâu dài của eo biển Hormuz và tương lai của kho dự trữ uranium làm giàu của Iran vẫn là những dấu hỏi lớn. Ngoài ra, chi tiết về lộ trình nới lỏng các lệnh trừng phạt kinh tế tiềm năng vẫn chưa được các bên làm rõ trong văn bản.

Một số chuyên gia chính sách cho rằng Iran dường như đang nhận được nhiều lợi ích hơn Mỹ trong bản ghi nhớ thỏa thuận đang được thảo luận này. Việc khôi phục hoạt động hàng hải bình thường tại khu vực chỉ đơn thuần đưa tình hình trở lại trạng thái ban đầu trước khi xung đột bùng phát mà không tạo ra đột phá. Trong khi đó, các cam kết về việc tiêu hủy hoàn toàn chương trình hạt nhân của đối phương vẫn chưa đạt được những bước tiến cụ thể như kỳ vọng.

Áp lực đối với Tổng thống Trump càng gia tăng khi tỷ lệ ủng hộ của ông đang ở mức thấp kỷ lục ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới. Sự biến động của kinh tế toàn cầu do xung đột kéo dài buộc Nhà Trắng phải tìm điểm cân bằng giữa lập trường cứng rắn và mục tiêu ổn định năng lượng. Hiện tại, cả Washington và Tehran vẫn đang duy trì sự thận trọng khi các vụ tấn công hạn chế ngoài thực địa vẫn âm ỉ diễn ra.

Theo: Báo Tiền Phong