Thủ tướng yêu cầu các trường công khai hằng ngày thông tin bữa ăn học sinh, từ đơn vị cung cấp, nguồn thực phẩm đến hình ảnh khay ăn thực tế để phụ huynh trực tiếp giám sát.

Ngày 14/8, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 33/CT-TTg về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục. Các trường được yêu cầu công khai thông tin bữa ăn qua bảng tin, website, ứng dụng công nghệ hoặc nhóm liên lạc trực tuyến và phải phản hồi ý kiến của phụ huynh trong vòng 24 giờ.

Theo Chỉ thị, các tỉnh, thành phố phải phân công lãnh đạo cùng nhân viên y tế trường học trực tiếp giám sát chuỗi cung ứng thực phẩm. Những cơ sở chế biến, cung cấp suất ăn không bảo đảm vệ sinh phải bị “kiên quyết dừng hợp đồng”, trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao hoàn thiện quy định về tổ chức bữa ăn bán trú, nội trú trong quý IV/2026.

Cách phân công trách nhiệm cũng được đặt lại theo hướng “rõ người, biết việc, rõ trách nhiệm”. Bộ Y tế quản lý khâu cung cấp thực phẩm, suất ăn, bếp ăn tập thể và căng tin; Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiểm soát nguồn gốc nông sản, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ thực phẩm an toàn cho trường học.

Bộ Công an được giao tăng cường kiểm soát, xử lý hành vi “cắt xén” khẩu phần, đồng thời mở thêm các kênh tiếp nhận tin báo qua đường dây nóng, Zalo OA an ninh và VNeID. Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng được tham gia giám sát trực tiếp chất lượng bữa ăn cùng giáo viên, đề nghị kiểm tra nhanh thực phẩm có nguy cơ cao và yêu cầu lập đoàn kiểm tra tại cơ sở cung cấp bên ngoài.

Công khai nhiều hơn để lấp khoảng trống giám sát

Yêu cầu mới xuất hiện sau vụ đường dây giết mổ, tiêu thụ 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi được Công an Hà Nội phát hiện hồi tháng 3, tương đương khoảng 300 tấn thịt. Công ty Cường Phát được xác định là đầu mối phân phối cho nhiều trường học, trong khi một số khâu kiểm soát thú y bị bỏ qua.

Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo từng yêu cầu các trường công khai đơn vị cung cấp thực phẩm trên cổng thông tin điện tử. Tuy nhiên, quy định này chưa ngăn được những lỗ hổng đủ lớn để thực phẩm từ đường dây nói trên đi vào bếp ăn học đường.

Một vấn đề khác là trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm từng được phân chia giữa các ngành y tế, công thương và nông nghiệp. Khi xảy ra sự cố, việc thiếu ranh giới trách nhiệm rõ ràng có thể khiến khâu kiểm soát bị đẩy qua lại giữa các cơ quan.

Trong bối cảnh đó, dù dự kiến năm 2027 Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới giám sát chuyên đề về an toàn thực phẩm, Chủ tịch Quốc hội đã đề nghị đưa nội dung này vào chương trình giám sát ngay trong năm 2026. Chỉ thị mới của Thủ tướng vì thế không chỉ yêu cầu công khai đơn vị cung cấp, mà mở rộng việc giám sát đến cả nguồn thực phẩm, quá trình cung ứng và chính khay ăn được đưa tới học sinh.

Khi phụ huynh có thể kiểm tra bữa ăn mỗi ngày, trách nhiệm của từng khâu cũng khó dừng ở một dòng tên trên bảng công khai. Vấn đề còn lại là những thông tin được công khai ấy có đủ để phát hiện và ngăn chặn sai phạm trước khi thực phẩm không an toàn đến bàn ăn của học sinh hay không.

Nguyễn Quyến (tổng hợp)