Hải Phòng, ông Bùi Duy Dũng đưa táo muối Bàng La lên giàn, giúp vườn cho hai vụ mỗi năm và mang lại khoản lãi 500-700 triệu đồng.

Năm 2013, sau một trận bão làm nhiều vườn táo Bàng La rụng quả, ông Dũng bắt đầu tìm cách thay đổi phương thức canh tác để giảm thiệt hại do thiên tai. Sau khi học mô hình trồng táo trên giàn ở Ninh Thuận, ông dựng giàn dây thép tại vườn nhà, chuyển cành táo lên giàn và từng bước tạo ra cách trồng khác với tập quán trước đây.

Năm 2013, khi táo Bàng La đang vào thời kỳ đậu quả, một cơn bão khiến cành cây va vào nhau, quả rụng và lá bị cuốn sạch ở nhiều vườn. Khi đó, ông Bùi Duy Dũng đang là Chủ tịch UBND phường Bàng La, bắt đầu tìm phương án bảo vệ loại cây đặc sản được trồng trên nền đất từng là đồng muối.

Ông thử xây tường bao, trồng hàng rào bồ kết nhưng đều không đạt kết quả như mong muốn. Sau đó, ông biết đến mô hình giàn nho ở Ninh Thuận, nơi người dân đã thử đưa cây táo lên giàn và nhận thấy cây phát triển tốt, nên vào tận nơi tìm hiểu quy trình trước khi áp dụng tại vườn nhà.

Đổi mới kỹ thuật trồng muối giúp nông dân nâng cao năng suất, chủ động ứng dụng thời tiết và thu nhập nửa tỷ đồng mỗi năm. Khám phá ngay!
Nông dân kiểm tra chùm quả trên cây táo được chăm sóc theo phương pháp mới. (Ảnh minh họa: Tin 360)

Đến năm 2018, ông dựng trụ bê tông, căng dây thép để tạo giàn. Những cành táo non được hướng theo hàng ngang trên hệ thống này thay vì để cây phát triển tự do như trước.

Táo Bàng La là giống cây đặc sản được trồng trên vùng đất từng là những cánh đồng muối ven biển Đồ Sơn. Sản phẩm này được cục sở hữu trí tuệ bảo hộ nhãn hiệu từ năm 2015, nhưng phương thức canh tác truyền thống khiến cây chỉ cho một vụ mỗi năm và dễ chịu tác động khi có bão.

Từ cách chống bão đến mô hình tạo thu nhập

Ban đầu, cách làm của ông Dũng không nhận được sự đồng tình của nhiều người, kể cả người thân trong gia đình. Nhiều người cho rằng nếu không chặt sát gốc, cây sẽ khó ra nhiều quả, trong khi việc đưa cây lên giàn cũng bị nghi ngờ về khả năng chống chịu gió biển.

Thực tế sau đó cho kết quả khác. Ông Dũng cho biết vườn táo có thể thu hoạch hai vụ mỗi năm, trong đó vụ đầu vào tháng 6 âm lịch cho quả ngon và tận dụng được nguồn thức ăn cho chim.

Hiệu quả của phương pháp này được thể hiện rõ sau siêu bão Yagi năm 2024. Vườn táo của gia đình ông Dũng không có cây bị đổ hoặc long gốc và phục hồi nhanh, trong khi nhiều vườn trồng theo phương pháp truyền thống xung quanh bị thiệt hại.

Nguyễn Xuân Hồng, Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam, đánh giá đây là mô hình mới ở khu vực phía Bắc, trong khi kỹ thuật đưa táo lên giàn trước đó phổ biến hơn tại Ninh Thuận. Với gần một ha và 250 gốc táo, gia đình ông Dũng hiện thu lãi 500-700 triệu đồng mỗi năm.

Từ một thử nghiệm nhằm giảm thiệt hại do bão, mô hình còn mở ra hướng phát triển du lịch sinh thái khi gia đình dự kiến xin công nhận điểm du lịch, đón khách tự hái táo và trải nghiệm ẩm thực địa phương. Trên toàn khu vực Nam Đồ Sơn, hơn 120ha táo Bàng La đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao; sản lượng năm 2025 ước đạt 3.500 tấn, mang lại doanh thu 40-60 tỷ đồng cho người dân.

Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở khoản lãi của một gia đình. Một giải pháp được bắt đầu để giảm thiệt hại do bão đang dần trở thành cách tổ chức sản xuất mới, cho thấy một thay đổi trong kỹ thuật canh tác có thể tạo ra giá trị vượt ra ngoài khuôn viên một khu vườn.

Nguyễn Quyến (tổng hợp)