Kim cương từng được xem là biểu tượng của sự giàu có và kênh lưu giữ giá trị. Tuy nhiên, sự bùng nổ của kim cương nhân tạo cùng biến động thị trường đang khiến loại đá quý này ngày càng khó được coi là tài sản tích lũy như vàng.

Từng được coi là biểu tượng của sự xa xỉ, tình yêu vĩnh cửu và giá trị bền vững, kim cương tự nhiên hiện đối mặt với giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều năm. Giá giảm mạnh, nhu cầu suy yếu và sự cạnh tranh từ kim cương nhân tạo đang làm thay đổi cách nhìn của người tiêu dùng cũng như giới đầu tư.

Theo các chuyên gia, khác với vàng vốn có thị trường giao dịch minh bạch trên toàn cầu, kim cương rất khó trở thành tài sản tích lũy phổ biến do giá trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố và chịu tác động lớn từ tâm lý thị trường.

Thị trường kim cương đang trải qua giai đoạn suy giảm sâu. Chỉ số Diamond Standard Index, theo dõi giá các viên kim cương đạt tiêu chuẩn đầu tư, đã giảm xuống mức thấp nhất lịch sử vào tháng 2/2026, thấp hơn khoảng 68% so với đỉnh năm 2011.

Dữ liệu từ De Beers cho thấy nhu cầu đối với kim cương tự nhiên giảm liên tiếp trong giai đoạn 2022-2024 và gần như không phục hồi trong năm 2025. Trong khi đó, kim cương nhân tạo tiếp tục mở rộng thị phần nhờ mức giá thấp và chất lượng ngày càng tiệm cận sản phẩm tự nhiên.

Theo Tenoris, doanh số bán kim cương nhân tạo kích thước từ 1,05 đến 1,09 carat trong năm 2025 tăng 3% so với cùng kỳ. Ở chiều ngược lại, phần lớn các dòng kim cương tự nhiên dưới 2 carat đều ghi nhận doanh số sụt giảm.

Các chuyên gia nhận định thị trường hiện chia thành hai phân khúc rõ rệt. Kim cương phổ thông chịu áp lực cạnh tranh rất lớn từ sản phẩm nhân tạo, trong khi các viên kim cương tự nhiên có kích thước lớn, hiếm hoặc sở hữu đặc điểm đặc biệt vẫn duy trì được sức hút.

Dữ liệu của Tenoris cho thấy phân khúc kim cương tự nhiên từ 2,5 đến 2,74 carat tăng trưởng khoảng 19% trong năm qua, trở thành nhóm có kết quả tích cực nhất trên thị trường.

Một trong những nguyên nhân khiến nhu cầu kim cương suy giảm là sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Trước đây, kim cương gắn liền với lễ đính hôn và các dịp đặc biệt. Tuy nhiên, người tiêu dùng trẻ ngày càng ưu tiên các lựa chọn có giá hợp lý hơn.

kim cương tự nhiên vẫn có khả năng phục hồi trong tương lai. (Ảnh minh họa: Tin 360).

Khảo sát của nền tảng tổ chức đám cưới The Knot cho thấy 61% nhẫn đính hôn bán ra trong năm 2025 sử dụng kim cương nhân tạo, tăng mạnh so với năm 2020. Phần lớn người tham gia khảo sát cho biết tình hình kinh tế khiến họ cân nhắc nhiều hơn khi chi tiêu.

Bên cạnh đó, xu hướng kết hôn giảm tại nhiều quốc gia cũng ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu tiêu thụ kim cương. Khi số lượng các cặp đôi kết hôn giảm, thị trường truyền thống của ngành kim cương cũng thu hẹp theo.

Theo các nhà phân tích, sự phổ biến của kim cương nhân tạo đã làm thay đổi nhận thức về tính khan hiếm của kim cương tự nhiên. Người tiêu dùng ngày càng khó phân biệt bằng mắt thường giữa hai loại sản phẩm, khiến giá trị biểu tượng của kim cương tự nhiên giảm dần.

Nhiều chuyên gia cho rằng ngành kim cương hiện không chỉ đối mặt với một chu kỳ suy giảm ngắn hạn mà đang trải qua sự thay đổi mang tính cấu trúc. Điều này khiến triển vọng phục hồi của thị trường trở nên khó dự đoán hơn.

Khác với kim cương, vàng từ lâu được xem là tài sản tích lũy nhờ khả năng bảo toàn giá trị, tính thanh khoản cao và hệ thống định giá thống nhất trên phạm vi quốc tế. Giá vàng được niêm yết công khai và có thể giao dịch dễ dàng tại hầu hết các quốc gia.

Trong khi đó, mỗi viên kim cương lại có giá khác nhau tùy theo trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết, kiểu cắt, giấy kiểm định, thương hiệu và nhu cầu thị trường. Vì vậy, rất khó xác định một mức giá chuẩn như đối với vàng.

Ngoài ra, kim cương cũng không có thị trường mua bán thứ cấp rộng lớn và minh bạch như vàng. Người mua thường phải chấp nhận mức giá bán lại thấp hơn đáng kể so với giá mua ban đầu, đặc biệt với các dòng kim cương phổ thông.

Sự xuất hiện của kim cương nhân tạo càng làm giảm lợi thế về tính khan hiếm. Công nghệ hiện đại có thể tạo ra những viên kim cương gần như giống hệt kim cương tự nhiên về thành phần vật lý nhưng có giá thấp hơn nhiều lần.

Các chuyên gia cho rằng những viên kim cương tự nhiên hiếm, kích thước lớn hoặc có màu sắc đặc biệt vẫn có khả năng giữ giá trong dài hạn. Tuy nhiên, với phần lớn người tiêu dùng, kim cương phù hợp hơn với vai trò trang sức mang giá trị thẩm mỹ và cảm xúc hơn là một kênh đầu tư hay tích lũy tài sản.

Tâm Thanh (tổng hợp)