Nhiều người vẫn coi ác mộng chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng trong đêm tối. Thế nhưng, ngày càng nhiều bằng chứng khoa học chỉ ra mối liên hệ phức tạp giữa ác mộng và sức khỏe. Từ tim mạch, miễn dịch đến tâm thần, những giấc mơ đáng sợ có thể để lại dấu ấn sâu sắc hơn ta nghĩ.

Khi ác mộng không còn vô hại

Ác mộng thường đi kèm cảm giác bị rượt đuổi, tấn công, ngã từ trên cao hay mất người thân. Nếu chỉ xảy ra lẻ tẻ, chúng không đáng lo. Nhưng khi tần suất tăng lên hàng tuần, đó là lúc cơ thể phát tín hiệu bất thường.

Các chuyên gia thần kinh cho rằng, bộ não khi mơ ác mộng không phân biệt được với thực tế, dẫn đến phản ứng căng thẳng y như thật. Điều này có thể để lại “vết hằn sinh học” nếu kéo dài.

Kết quả nghiên cứu dài hạn

Một công trình theo dõi gần 2 thập kỷ trên 183.000 người trưởng thành cho thấy: những ai thường xuyên gặp ác mộng có quá trình lão hóa sinh học nhanh hơn và tuổi thọ ngắn hơn.

Đáng chú ý, ảnh hưởng tiêu cực này mạnh mẽ hơn cả các yếu tố vốn nổi tiếng gây hại như hút thuốc, béo phì hay lối sống ít vận động. Điều đó chứng minh ác mộng không chỉ là trải nghiệm tâm lý thoáng qua.

Hậu quả đối với cơ thể và tinh thần

Cơ thể: tim đập nhanh, rối loạn giấc ngủ, thiếu năng lượng, hệ miễn dịch suy yếu.

Tâm thần: tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, thậm chí hành vi tự tử.

Trẻ em: mất ngủ vì ác mộng có thể cản trở phát triển nhận thức và tâm lý.

Theo Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ, ác mộng lặp đi lặp lại còn ảnh hưởng tới năng suất lao động và sự tập trung ban ngày.

Vì sao ác mộng xuất hiện?

Ác mộng bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân:

  • Tâm lý: căng thẳng, sang chấn, áp lực học tập, công việc.
  • Y học: tác dụng phụ thuốc, rối loạn thần kinh, bệnh mạn tính.
  • Thói quen: thức khuya, ăn quá no trước khi ngủ, sử dụng rượu bia, xem phim bạo lực.

Một số chuyên gia còn cảnh báo: ác mộng xuất hiện mới và kéo dài có thể là dấu hiệu sớm của bệnh Parkinson hoặc lupus.

Góc nhìn khoa học

Có hai giả thuyết chính giải thích vì sao chúng ta mơ ác mộng:

  • Công cụ sinh tồn: não tạo ra tình huống nguy hiểm giả định để luyện tập phản ứng.
  • Sự rối loạn chức năng: thay vì giải tỏa cảm xúc, bộ não xử lý sai, biến giấc mơ thành mối đe dọa.

Dù theo giả thuyết nào, phần lớn chuyên gia đều đồng ý rằng ác mộng lặp lại thường xuyên là dấu hiệu của sự mất cân bằng trong não bộ.

Làm thế nào để kiểm soát ác mộng?

  • Thiết lập “vệ sinh giấc ngủ”: phòng ngủ tối, yên tĩnh, mát mẻ.
  • Tránh sử dụng điện thoại, máy tính trước giờ ngủ.
  • Duy trì vận động thể thao, hạn chế stress.
  • Chia sẻ với người thân hoặc chuyên gia tâm lý nếu ác mộng gây ám ảnh.

Với trường hợp nặng, bác sĩ có thể khuyến nghị các liệu pháp như CBT hoặc luyện tập tái cấu trúc giấc mơ.

Ác mộng có thể xuất phát từ những nguyên nhân đơn giản, nhưng cũng có thể phản ánh vấn đề y học nghiêm trọng. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa ác mộng và sức khỏe giúp chúng ta không chỉ bớt lo sợ mà còn chủ động phòng ngừa. Một giấc ngủ yên bình chính là nền tảng cho sức khỏe lâu dài, và việc quan tâm đến ác mộng cũng quan trọng chẳng kém bất kỳ chỉ số y tế nào.

Theo: Dân Trí