Việc ứng dụng công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình đã giúp các nhà khoa học xác nhận sự hiện diện và sinh sản của loài sơn dương cùng nhiều loài thú nguy cấp.

Công nghệ hiện đại hỗ trợ bảo tồn động vật

Trong những năm gần đây, việc nghiên cứu động vật hoang dã tại Việt Nam đã có những bước tiến dài nhờ sự hỗ trợ của các thiết bị kỹ thuật tiên tiến. Tại khu rừng Đồng Thái, tỉnh Ninh Bình, các nhà sinh học đã không còn phải phụ thuộc hoàn toàn vào việc quan sát bằng mắt thường hay tìm dấu chân trên mặt đất. Thay vào đó, sự xuất hiện của tàu bay tầm nhiệt không người lái và hệ thống máy ảnh tự động đã mở ra một kỷ nguyên mới cho công tác giám sát đa dạng sinh học.

Sử dụng thiết bị công nghệ cao giúp các nhà khoa học vượt qua những rào cản về địa hình đá vôi hiểm trở, nơi con người rất khó tiếp cận thường xuyên. Tàu bay tầm nhiệt có thể phát hiện các nguồn nhiệt từ cơ thể động vật ẩn nấp trong các tán cây rậm rạp hoặc các hang đá sâu. Đây là công nghệ đặc biệt hữu hiệu khi nghiên cứu các loài thú có tập tính nhút nhát và thường hoạt động vào ban đêm hoặc rạng sáng như loài sơn dương.

Đại diện trung tâm CE REC chia sẻ rằng, việc đầu tư vào các thiết bị này đã giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và công sức cho đội ngũ khảo sát hiện trường. Thay vì phải đi bộ hàng tuần liền trong rừng sâu, các nhà khoa học có thể bao quát một diện tích rộng lớn chỉ trong vài giờ bay. Những dữ liệu thu thập được có độ chính xác cao, cung cấp bằng chứng không thể phủ nhận về sự tồn tại của các loài vật đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng trong Sách đỏ.

Sự phối hợp giữa các loại thiết bị khác nhau đã tạo nên một mạng lưới giám sát toàn diện từ trên cao xuống mặt đất. Điều này đặc biệt quan trọng khi nghiên cứu loài voọc mông trắng, vốn thường sinh sống trên các vách đá cao và khó quan sát. Những công nghệ này không chỉ phục vụ mục đích tìm kiếm mà còn giúp đánh giá sự tác động của môi trường đến tập tính sinh hoạt của các loài thú, tạo cơ sở cho các kế hoạch bảo tồn lâu dài.

Công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình và kết quả thực tiễn

Công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình
Sơn dương loài động vật có nguy cơ bị tuyệt chủng đang sinh sôi trong khu rừng ở Ninh Bình. (Ảnh: Chụp màn hình báo Khai Mở)

Hệ thống bẫy ảnh được đặt tại các vị trí chiến lược trong rừng Đồng Thái đã mang lại những thước phim và hình ảnh vô cùng quý giá về loài sơn dương. Sau 2,5 tháng triển khai, các thiết bị này đã ghi lại hàng loạt hoạt động tự nhiên của các loài thú mà không gây ra bất kỳ sự xáo trộn nào đến môi trường. Đây là phương pháp tối ưu để ghi nhận sự hiện diện lặp đi lặp lại của một loài tại một địa điểm nhất định, giúp xác định hành lang di chuyển của chúng.

Công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình đã giúp các chuyên gia xác định được 12 loài thú và 15 loài chim chỉ trong một đợt khảo sát ngắn. Việc ghi lại được hình ảnh sơn dương xuất hiện nhiều lần tại hai trạm bẫy ảnh khác nhau là bằng chứng thép khẳng định sự ổn định của quần thể này. Đặc biệt, những hình ảnh về cá thể con đi cùng mẹ đã gây xúc động mạnh trong giới bảo tồn, chứng minh cho khả năng phục hồi tự nhiên của loài.

Anh Nguyễn Thanh Phương, nhà sinh học trực tiếp điều hành dự án, cho biết các thiết bị bẫy ảnh hiện đại có khả năng hoạt động bền bỉ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt của vùng núi đá. Cảm biến hồng ngoại nhạy bén giúp máy tự động kích hoạt ngay khi có chuyển động, ghi lại những khoảnh khắc chân thực nhất của thú rừng. Nhờ đó, các nhà khoa học có thể nghiên cứu được chu kỳ hoạt động, thói quen kiếm ăn và các mối quan hệ xã hội trong đàn của loài sơn dương.

Dữ liệu từ công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình còn giúp loại bỏ những sai số do yếu tố con người gây ra trong quá trình điều tra truyền thống. Những hình ảnh thu được được lưu trữ kỹ thuật số, cho phép các chuyên gia trong và ngoài nước cùng tham gia phân tích và thẩm định. Đây là nguồn tài liệu quý báu để xây dựng các bản đồ phân bố động vật, hỗ trợ đắc lực cho việc khoanh vùng bảo vệ các khu vực trọng điểm trong rừng phòng hộ.

Công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình hướng tới tương lai

Thành công từ dự án tại Đồng Thái đã mở ra hướng đi mới cho việc ứng dụng công nghệ vào quản lý tài nguyên thiên nhiên tại tỉnh Ninh Bình. Các nhà khoa học đề xuất cần mở rộng quy mô lắp đặt hệ thống bẫy ảnh trên diện rộng để có cái nhìn tổng thể về đa dạng sinh học toàn tỉnh. Việc kết nối các thiết bị này thành một mạng lưới giám sát trực tuyến sẽ giúp lực lượng chức năng phát hiện sớm các hành vi xâm nhập rừng trái phép của con người.

Công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình trong tương lai có thể được tích hợp thêm trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động nhận diện và phân loại các loài động vật. Điều này sẽ giúp giảm bớt khối lượng công việc hậu cần cho các nhà nghiên cứu khi phải sàng lọc hàng nghìn bức ảnh mỗi đợt. AI có khả năng phân biệt chính xác từng cá thể dựa trên các đặc điểm ngoại hình, từ đó giúp ước tính chính xác hơn số lượng cá thể sơn dương đang sinh sống trong khu vực.

Công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình
Khu rừng xã Đồng Thái ở Ninh Bình nơi được phát hiện có nhiều loài động vật nguy cấp, quý hiếm. (Ảnh: Chụp màn hình báo Khai Mở)

Bên cạnh đó, việc chia sẻ những hình ảnh thu được từ bẫy ảnh lên các phương tiện truyền thông cũng là một cách hiệu quả để tuyên truyền giáo dục. Những thước phim sinh động về mẹ con nhà sơn dương sẽ chạm đến trái tim của cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên. Công nghệ không chỉ là công cụ nghiên cứu khô khan, mà còn là cầu nối đưa thế giới hoang dã đến gần hơn với con người, tạo ra sự thay đổi trong nhận thức xã hội.

Cuối cùng, việc duy trì và nâng cấp các thiết bị công nghệ bẫy ảnh tại Ninh Bình cần được xem là một nhiệm vụ thường xuyên của công tác lâm nghiệp. Đầu tư vào công nghệ là đầu tư cho tương lai của đa dạng sinh học, giúp chúng ta không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để cứu lấy những loài vật quý hiếm. Với sự hỗ trợ của kỹ thuật hiện đại, hy vọng rằng các loài thú quý tại Ninh Bình sẽ được bảo vệ tốt hơn và quần thể của chúng sẽ không ngừng lớn mạnh trong những năm tới.

Theo: Khai Mở