Xe ôm truyền thống tại TP.HCM hiện nay đang phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh khốc liệt mà ở đó, lợi thế không còn thuộc về những người giàu kinh nghiệm đường sá lâu năm.

Xe ôm truyền thống và sự chuyển dịch của thị trường

Hành trình hơn 30 năm của ông Vũ Quốc Toản tại quận 10 đã chứng kiến sự đổi thay của thành phố, nhưng chưa bao giờ ông thấy nghề nghiệp của mình bị đe dọa như hiện nay. Thuật toán công nghệ đã tạo ra một “mặt bằng giá mới” khiến những tài xế truyền thống khó lòng cạnh tranh nếu muốn bù đắp chi phí xăng dầu.

Nhiều tài xế chia sẻ rằng khách hàng hiện nay thường xuyên so sánh giá trên ứng dụng và từ chối trả thêm dù chỉ vài nghìn đồng tiền bù xăng. Thực tế này đẩy người lao động vào tình cảnh chạy xe không có lãi, thậm chí là bù lỗ sau khi trừ đi các chi phí vận hành.
Sự lựa chọn của hành khách chuyển sang các ứng dụng gọi xe đã làm thưa dần những bóng dáng áo xanh, áo nâu quen thuộc tại các ngã tư, cổng trường hay bến xe. Nghề xe ôm vốn là cứu cánh cho nhiều gia đình nghèo nay đang dần trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.

Khó khăn của tài xế khi không thể tiếp cận smartphone

Tài xế 68 tuổi chia sẻ về sự lựa chọn đứng ngoài cuộc đua số để giữ lấy quyền chủ động dừng, nghỉ theo sức mình thay vì để thuật toán điều khiển. (Ảnh: Báo Khai Mở)

Ông Hồ Bình Đức, một tài xế 68 tuổi tại quận 3, là minh chứng cho việc rào cản công nghệ đã ngăn cách người lao động với cơ hội mưu sinh mới. Việc không biết dùng smartphone khiến ông không thể gia nhập các hãng xe công nghệ, dù đây gần như là con đường duy nhất để tìm khách hiện nay.

Bên cạnh đó, áp lực từ việc phải hoạt động như một “mắt xích” trong hệ thống máy móc khiến những người thích tự do như ông Đức cảm thấy không phù hợp. Các quy định về điểm số, phản hồi từ khách hàng và việc bị phạt nếu không nhận đơn là những áp lực tâm lý quá lớn đối với họ.

Nhiều người cùng lứa tuổi với ông Đức đã thử chuyển sang chạy app nhưng rồi cũng lặng lẽ rời đi vì không chịu nổi cường độ làm việc và sự giám sát của thuật toán. Họ trở thành những người đứng ngoài cuộc trong một cuộc đua cần sự nhanh nhẹn, mắt sáng và tay chân linh hoạt.

Giá trị nhân văn giữa nhịp sống công nghiệp hóa

Trong những “khe hẹp” sinh tồn ấy, xe ôm truyền thống vẫn giữ được một thứ khác biệt: đó là sự kết nối bằng niềm tin và sự thấu cảm giữa người với người. Đối với nhiều người, việc đi xe ôm truyền thống là để tìm kiếm một người quen thuộc có thể tin tưởng để đưa đón con cái hàng ngày.
Những câu chuyện đời, những chia sẻ dọc đường giúp xoa dịu đi sự hối hả, lạnh lùng của cuộc sống đô thị hiện đại. Đây là thứ giá trị vô hình mà không một thang điểm đánh giá hay ứng dụng nào có thể đo lường hoặc thay thế được.

Tuy nhiên, thực tế khắc nghiệt về thu nhập và sức khỏe đang dần đẩy những người như ông Toản, ông Đức vào bước đường cùng. Liệu những “bánh xe cũ” này có thể tiếp tục bám trụ được bao lâu nữa giữa một thành phố đang không ngừng số hóa là câu hỏi chưa có lời đáp.

Theo: Khai Mở