Kế hoạch mở lại eo biển Hormuz của ông Trump đang vấp phải sự hoài nghi từ giới vận tải biển quốc tế. Dù Washington cam kết hộ tống quân sự, nỗi lo về an toàn và sự thiếu hụt tàu chiến khiến tuyến đường này vẫn đang bị tê liệt.

Tâm lý lo ngại của thủy thủ và tình trạng tê liệt tại eo biển

Martín Izaguirre Salgado, một thủy thủ thương mại từng trải qua các cuộc tấn công tên lửa tại Biển Đỏ, cho biết nỗ lực thuyết phục của Tổng thống Donald Trump hiện khó có thể tạo ra sự yên tâm. Theo lời Salgado chia sẻ với CNN, cảm giác bất an sẽ vẫn duy trì chừng nào các mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái và tên lửa của Iran đối với tàu dân sự chưa chấm dứt.

Tình hình thực tế cho thấy eo biển Hormuz, nơi luân chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, đã rơi vào trạng thái đóng băng hơn một tuần qua. Trong ngày 4/3, không có bất kỳ tàu chở dầu nào di chuyển qua khu vực này. Các tập đoàn vận tải lớn như Maersk và Hapag-Lloyd đã đình chỉ hầu hết hoạt động nhận hàng tới các quốc gia Vùng Vịnh, trong khi đơn vị bảo hiểm cũng hủy các gói rủi ro chiến tranh.

Sự gián đoạn này đã đẩy giá dầu thô vượt ngưỡng 110 USD một thùng vào ngày 9/3, mức cao nhất trong gần hai năm. Ông Gene Seroka, Giám đốc Cảng Los Angeles, nhận định rằng các hãng tàu sẽ không chấp nhận rủi ro đưa thủy thủ và tài sản trị giá hàng trăm triệu USD vào vị trí mục tiêu giữa biển khi xung đột vẫn tiếp diễn.

Nghi vấn về năng lực hộ tống và nguồn lực của Hải quân Mỹ

Dù chính quyền Mỹ khẳng định đang nỗ lực triển khai hải quân hộ tống sớm nhất có thể, giới chuyên gia lại đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi. Một quan chức cấp cao của Mỹ thừa nhận hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho hoạt động này. Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright tuyên bố Washington sẽ sớm triệt hạ năng lực tấn công của Iran để khôi phục lưu
thông hàng hóa.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng Hải quân Mỹ không đủ tàu chiến để bảo vệ hàng chục tàu thương mại qua lại mỗi ngày. Ông Jakob Larsen từ Hiệp hội Vận tải biển BIMCO giải thích rằng việc bảo vệ toàn diện là không thực tế vì đòi hỏi lượng khí tài khổng lồ. Bà Helima Croft, cựu chuyên gia CIA, chỉ ra rằng khác với quá khứ, hiện nay Mỹ đang là một bên tham chiến trực tiếp, khiến vai trò hộ tống trở nên phức tạp hơn.

Hệ quả trực tiếp của tình trạng này là chi phí nhiên liệu tăng cao, buộc các hãng vận tải như MSC phải áp phụ phí, điều này cuối cùng sẽ đè nặng lên người tiêu dùng. Sự tắc nghẽn kéo dài còn có nguy cơ gây rối loạn chuỗi cung ứng toàn cầu tương tự như thời kỳ đại dịch, đặc biệt là tại các cảng biển lớn ở khu vực châu Á.

Nguy cơ đứt gãy nguồn cung lương thực tại các quốc gia Vùng Vịnh

Sự gián đoạn tại Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến năng lượng mà còn đe dọa an ninh lương thực của các nước Arab. Sáu quốc gia trong khu vực gồm Saudi Arabia, UAE, Qatar, Kuwait, Oman và Bahrain hiện phải nhập khẩu đến 85% nhu cầu thực phẩm. Việc các tàu hàng phải chuyển hướng hoặc mắc kẹt đang tạo ra áp lực lớn lên nguồn cung nhu yếu phẩm tại đây.

Tại thực địa, con tàu của thủy thủ Salgado đã phải thả neo ngoài khơi Iraq suốt hai tuần qua để chờ đợi lộ trình an toàn tới Bangladesh. Dù hợp đồng làm việc đã kết thúc, anh và các đồng nghiệp vẫn rơi vào trạng thái bị mắc kẹt, chưa rõ ngày được trở về nhà tại Tây Ban Nha.

Sanne Manders, Chủ tịch công ty logistics Flexport, cảnh báo rằng các doanh nghiệp hiện ưu tiên sự an toàn của thủy thủ đoàn và tài sản hơn là các giao dịch thương mại mạo hiểm. Theo giới quan sát, chỉ khi một lệnh ngừng bắn được thiết lập, các hoạt động vận tải thương mại tại vùng biển huyết mạch này mới có thể thực sự hồi sinh.

Theo: VnExpress
.