Tại xã Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, chị Nguyễn Thị Thanh – người từng bị bệnh viện tiên lượng khó qua khỏi vì khối u bẩm sinh – đã xây dựng cơ sở kinh doanh hải sản, tạo việc làm cho hàng chục lao động và trích lợi nhuận hằng năm để giúp đỡ người nghèo, trẻ mồ côi.

Suốt mấy chục năm, di chứng sau nhiều lần phẫu thuật đã khiến khuôn mặt và giọng nói của chị Thanh biến dạng, nhưng từ năm 1991, chị bắt đầu gây dựng nghề thu mua hải sản từ hai bàn tay trắng. Đến nay, mỗi năm chị dành khoảng 200 triệu đồng từ lợi nhuận kinh doanh để hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn, đồng thời nhận đỡ đầu hai trẻ mồ côi tại xã Quỳnh Phú, Nghệ An.

Khi chị Thanh được 40 ngày tuổi, một nốt đỏ xuất hiện trên má rồi lớn dần thành khối u. Bà Đào Thị Vinh, mẹ chị, kể: “Khi được 40 ngày tuổi, trên má cháu xuất hiện một nốt đỏ như giọt máu, rồi nó lớn dần, sưng lên và lan rộng. Lúc ấy, tôi chỉ biết bế con đi hết bệnh viện này đến bệnh viện khác. Riêng năm đầu đời, cháu đã ra Hà Nội nhập viện 7 lần”. Ca phẫu thuật đầu tiên không mang lại kết quả, bệnh viện trả về với nhận định cháu khó có thể sống được. Bà Vinh, vốn là kỹ sư nông nghiệp, tự học cách rửa vết thương và tiêm kháng sinh, giữ lấy sự sống cho con từng ngày.

Năm 13 tuổi, chị Thanh tiếp tục được điều trị bằng phương pháp áp lạnh gần một năm tại Hà Nội. Chứng kiến cha mẹ ngày càng kiệt quệ vì mình, chị từng nói với mẹ: “Mẹ ơi, mẹ đừng chữa cho con nữa. Tốn tiền lắm…”. Kết quả điều trị không xóa được di chứng trên gương mặt và giọng nói. Gương mặt biến dạng khiến việc phát âm khó khăn, mỗi lần đến lớp chị phải đối diện với ánh mắt tò mò và tiếng cười trêu chọc của bạn học.

Không có lợi thế sức khỏe hay bằng cấp, chị chọn lao động bằng chính đôi tay mình để tự nuôi sống bản thân. Trong một bài thơ tự sự, chị viết: “Tui tự hứa với lòng/ Nhất định phải chứng minh/ Mình tàn mà không phế…”. Từ bán nước chè xanh, hành, chanh, chị dần chuyển sang làm bánh cốm, đậu phụ, nuôi vịt, bán cá khô cho người đi rừng và công nhân, đạp xe đạp cũ hàng chục cây số mỗi ngày để lấy hàng.

Năm 1991, chị bắt đầu chuyển sang nghề thu mua cá, tôm bằng số vốn tích góp và vay mượn. Từ những gánh hàng nhỏ, cơ sở của chị dần mở rộng, hiện mỗi năm thu mua hàng nghìn tấn hải sản, cung ứng cho các siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch. Chị đầu tư hai kho đông lạnh, tạo việc làm cho hàng chục lao động, đồng thời ứng dụng bán hàng qua các nền tảng mạng xã hội để mở rộng đầu ra. Chị đặt tên cơ sở là “Hải sản Thanh Ngọng”. Khi dân làng thắc mắc, chị trả lời: “Để tui không còn mặc cảm khuyết tật nữa!”.

Chị Nguyễn Thị Thanh giới thiệu sản phẩm tại cơ sở kinh doanh hải sản của gia đình. (Ảnh minh họa: Tin 360)

Việc kinh doanh của chị không ít lần bị lợi dụng bởi chính điểm yếu trong giao tiếp. Một số khách hàng cố tình ép giá, quỵt tiền hoặc thất hứa thanh toán; một người từng lừa chị mất gần như toàn bộ vốn liếng, lên tới hàng tỷ đồng, khiến chị rơi vào khủng hoảng và từng nghĩ đến việc kết thúc cuộc đời. Khi tìm gặp người đã lừa mình, chị chỉ hỏi một câu: “Vì sao anh nỡ lừa một người phụ nữ tàn tật như tôi?”. Nhưng trước cảnh gia đình người ấy kiệt quệ, chị chấp nhận nhận lại hai chiếc xe tải gán nợ, để người này trả dần phần còn thiếu, và còn để lại một khoản tiền mua sữa cho con của họ – một quyết định ưu tiên trách nhiệm với người khác hơn là đòi lại quyền lợi của chính mình.

Song song với việc duy trì cơ sở kinh doanh, chị dành khoảng 200 triệu đồng mỗi năm từ lợi nhuận để hỗ trợ hộ nghèo, trẻ mồ côi và các gia đình gặp hoạn nạn. Chị kết nối với các nhóm thiện nguyện như “Trái tim xứ Nghệ”, “Thiện nguyện Hải sản Quỳnh Lưu”; chỉ trong 5 năm gần đây, hàng nghìn phần quà trị giá hàng tỷ đồng đã được trao đến người nghèo, trẻ mồ côi và các gia đình gặp hoạn nạn thông qua các nhóm này. Từ năm 2022, chị nhận làm “mẹ đỡ đầu” hai anh em Phan Hồ Gia Bảo (sinh năm 2015) và Phan Hồ Gia Phúc (sinh năm 2017), ở xã Quỳnh Phú, Nghệ An – hai cháu mồ côi cha, mẹ bị tàn tật – hỗ trợ đều đặn 3 triệu đồng mỗi năm cùng quà cáp dịp lễ, Tết.

Khi biết chuyện em Xồng Bá Dìa (sinh năm 2003, xã Na Ngoi, Nghệ An) mang khối u vùng xương hàm dưới mà gia đình không đủ điều kiện chữa trị, chị đứng ra kết nối, kêu gọi kinh phí giúp em chữa bệnh. Chị nói: “Nhìn hoàn cảnh của cháu rất giống tôi lúc nhỏ, thương lắm”. Năm 2023, chị được trao Kỷ niệm chương “Nữ doanh nhân có trái tim vàng vì cộng đồng”, đồng thời là một trong 30 phụ nữ khuyết tật vượt khó tiêu biểu được Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An tôn vinh.

Chị Nguyễn Thị Thanh trao hỗ trợ, tiếp thêm động lực cho em Xồng Bá Dìa vượt qua bệnh tật. (Ảnh minh họa: Tin 360)

Năm 2020, trong một chuyến thiện nguyện giữa đại dịch Covid-19, chị gặp anh Nguyễn Thanh Tuấn, chủ trang trại cây ăn quả ở xã Nghĩa Đàn, Nghệ An, người đã mất vợ hai năm trước vì ung thư. Trước lời phản đối của gia đình về cuộc hôn nhân này, anh Tuấn chỉ đáp: “Thanh là người con thương và muốn đồng hành suốt quãng đời còn lại”. Hiện hai người vẫn cùng nhau duy trì công việc kinh doanh và các hoạt động thiện nguyện.

Phạm Mai (tổng hợp)