Dù Tổng thống Donald Trump cho rằng Mỹ không cần Canada, thực tế hai nền kinh tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhau, đặc biệt trong năng lượng, phân bón và chuỗi cung ứng công nghiệp.

Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây tuyên bố “Mỹ không cần Canada” trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa hai nước tiếp tục căng thẳng. Canada đã công bố danh sách khoảng 700 sản phẩm Mỹ chịu mức thuế mới lên đến 50% từ ngày 08/9, nhằm đáp trả các biện pháp thuế quan của Washington.

Tuy nhiên, quy mô quan hệ kinh tế giữa hai nước cho thấy việc tách rời không đơn giản. Canada hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ sau Mexico, với tổng giá trị trao đổi hàng hóa và dịch vụ khoảng 872 tỷ USD trong năm ngoái.

Mỹ đặc biệt phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ Canada. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, dầu thô nhập khẩu từ Canada tương đương khoảng 20% tổng lượng tiêu thụ dầu của Mỹ.

Phần lớn dầu Canada được đưa tới các nhà máy lọc dầu ở khu vực Trung Tây Mỹ. Những cơ sở này được thiết kế để xử lý loại dầu nặng, trong khi dầu Canada thường có mức giá thấp hơn dầu chuẩn WTI của Mỹ.

Năng lượng cũng là nguyên nhân chính tạo ra thâm hụt thương mại của Mỹ với Canada. Năm ngoái, riêng hoạt động nhập khẩu năng lượng đã chiếm khoảng 48,3 tỷ USD trong khoản thâm hụt này.

Canada còn cung cấp phần lớn lượng khí đốt và điện nhập khẩu của Mỹ. Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh do sự phát triển của trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, nguồn cung từ Canada có thể tiếp tục giữ vai trò đáng kể.

Sự phụ thuộc không chỉ nằm ở năng lượng. Nông nghiệp Mỹ cũng cần nguồn kali từ Canada, loại phân bón quan trọng đối với nhiều cây trồng. Hơn 80% lượng kali nhập khẩu của Mỹ đến từ nước láng giềng phía bắc.

Chuỗi sản xuất ôtô giữa hai nước cũng được xây dựng theo hướng liên kết chặt chẽ. Một số linh kiện có thể qua lại biên giới nhiều lần trước khi chiếc xe hoàn chỉnh được lắp ráp.

Vì vậy, nếu Mỹ tiếp tục áp thuế cao đối với ôtô, linh kiện và các mặt hàng Canada, chi phí có thể quay trở lại tác động đến chính các doanh nghiệp Mỹ. Những trung tâm công nghiệp như Michigan hay Ohio có nguy cơ chịu ảnh hưởng khi giá linh kiện và nguyên liệu tăng.

Ở chiều ngược lại, Canada cũng phụ thuộc rất lớn vào thị trường Mỹ. Khoảng ba phần tư kim ngạch xuất khẩu của nước này hướng tới Mỹ, cho thấy bất kỳ cuộc chiến thương mại kéo dài nào cũng có thể gây sức ép đáng kể lên kinh tế Canada.

Các chuyên gia vì thế cho rằng quan hệ giữa hai nước không thể nhìn đơn giản theo hướng một bên cần bên kia còn bên kia thì không. Những chuỗi cung ứng được hình thành qua nhiều thập kỷ khiến lợi ích kinh tế của Mỹ và Canada đan xen sâu rộng.

Nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang, tác động nhiều khả năng sẽ không dừng ở biên giới. Chi phí năng lượng, phân bón, nguyên liệu và sản xuất có thể lan sang cả hai nền kinh tế, khiến tuyên bố Mỹ “không cần” Canada trở nên khó phù hợp với thực tế thương mại hiện nay.

Tâm Thanh (tổng hợp)