Tổng thống Mỹ Trump hôm 26/3/2026 cho biết Iran vừa cho phép 10 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz an toàn, một cử chỉ thiện chí liên quan tới đàm phán hiện tại.

Eo biển Hormuz và hành động nhượng bộ từ phía Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận Iran đã cho phép 10 tàu chở dầu, trong đó có một số tàu mang cờ Pakistan, đi qua eo biển Hormuz. Hành động này được ông mô tả là một cử chỉ thiện chí liên quan đến các cuộc đàm phán đang diễn ra. Tại cuộc họp nội các, ông Trump nhận định điều này cho thấy Tehran đang thể hiện sự chân thành và vững chắc trong các nỗ lực tiếp cận ngoại giao. Ông cũng gọi việc các tàu qua lại an toàn là một món quà mang lại giá trị kinh tế lớn gắn liền với dòng chảy năng lượng.

Trước đó, phía Iran từng đưa ra tín hiệu sẽ chỉ cho phép 8 tàu chở dầu cỡ lớn đi qua, nhưng sau đó con số này đã tăng lên thành 10 tàu. Tất cả các phương tiện thủy này đều đã di chuyển an toàn qua một trong những điểm nút thắt năng lượng quan trọng nhất thế giới. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực đang có nhiều căng thẳng liên quan đến việc kiểm soát hành lang hàng hải chật hẹp này. Theo cơ quan thông tin năng lượng Mỹ, đây là tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của toàn cầu.

Trong thời gian qua, các quan chức Iran từng ám chỉ khả năng hạn chế quyền đi qua eo biển này, chỉ dành cho những quốc gia không thù địch. Truyền thông quốc tế cũng đưa tin về việc Tehran cân nhắc thu phí đối với các tàu thuyền muốn được đảm bảo an toàn khi lưu thông. Quyết định mở cửa cho 10 tàu chở dầu lần này được giới quan sát đánh giá là một bước lùi chiến thuật, tạm thời làm giảm nhiệt căng thẳng tại tuyến đường biển huyết mạch của thế giới.

Tác động đến chuỗi cung ứng và phản ứng của thị trường

Sự kiểm soát tại khu vực này đã mang lại cho Tehran một lợi thế lớn đối với tuyến đường mà các quốc gia xuất khẩu hàng đầu như Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất thường xuyên sử dụng. Những hạn chế dù là nhỏ nhất cũng có thể tạo ra nút thắt và làm chậm trễ chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo dữ liệu theo dõi hàng hải, lưu lượng giao thông qua eo biển có thời điểm đã sụt giảm mạnh so với mức trung bình khoảng 100 tàu mỗi ngày. Điều này cho thấy quy mô của những gián đoạn đối với hoạt động vận tải biển quốc tế.

Các thị trường năng lượng đã phản ứng nhanh chóng trước tình hình này, khiến giá dầu thô tăng vọt và mức độ biến động gia tăng khi các nhà giao dịch phải định giá thêm rủi ro gián đoạn kéo dài. Phí bảo hiểm cho các tàu chở dầu tiến vào hành lang này đã tăng mạnh, trong khi một số công ty vận tải chọn cách tránh hoàn toàn tuyến đường. Tình trạng này làm thắt chặt thêm nguồn cung và đẩy chi phí lên cao đối với cả các nhà máy lọc dầu lẫn người tiêu dùng cuối cùng.

Giới phân tích cho rằng chiến lược của Iran là cho phép tiếp cận có chọn lọc, giúp họ gây áp lực mà tránh được phản ứng quân sự từ việc đóng cửa hoàn toàn. Các quan chức Mỹ từ lâu đã cảnh báo bất kỳ nỗ lực cản trở nào đối với tuyến đường thủy này đều sẽ vấp phải phản ứng mạnh mẽ. Dù ông Trump coi việc các tàu được qua lại là dấu hiệu của sự tiến triển, tranh chấp về lệnh trừng phạt, an ninh khu vực và hạt nhân vẫn chưa được giải quyết. Biến động thị trường sẽ tiếp diễn chừng nào quyền tiếp cận eo biển vẫn được sử dụng làm công cụ ảnh hưởng đàm phán.

Theo: Báo NewsMax (Bản dịch)