Du khách quay video dãy núi tuyết từ khu vực Tây Tạng và vô tình ghi lại khoảnh khắc được cho là sông băng sụp đổ trên dãy Himalaya, trước khi thảm họa lũ quét nghiêm trọng xảy ra tại Nepal khiến hàng trăm người thiệt mạng và mất tích.

Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Xinhua ngày 29/8 công bố hình ảnh được quay hai ngày trước tại huyện Cát Long, khu tự trị Tây Tạng. Một du khách đã vô tình ghi lại khoảnh khắc khối băng trên núi đổ sập. Hình ảnh cho thấy khung cảnh núi tuyết yên bình trước khi một đám mây bụi khổng lồ bốc lên từ khu vực phía xa, được cho là thời điểm sông băng sụp đổ ở phía bên kia biên giới Nepal.

Kang Shichang, Giám đốc Viện Thảm họa và Môi trường Miền núi thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nhận định vị trí đám mây bụi xuất hiện trong video trùng với khu vực được xác định là nơi phát sinh thảm họa ngày 26/8.

Vào 8h37 phút ngày 26/8, các trạm địa chấn ghi nhận rung chấn mạnh tương đương 5,2 độ tại khu vực biên giới Nepal – Tây Tạng. Các chuyên gia sau đó xác định đây không phải động đất mà là chấn động do một khối băng khổng lồ tách khỏi sườn núi Langtang Lirung và rơi xuống thung lũng.

Vị trí sông băng sạt lở trên dãy Himalaya. (Ảnh minh họa: Tin 360) 

Ảnh vệ tinh cho thấy khối băng có diện tích khoảng 20 hecta, dài khoảng 930 m, tách ra từ sông băng nằm trên sườn núi cao khoảng 5.200 m. Khối băng cùng đá rơi tự do khoảng 1.200 m, tạo thành con đập tạm thời chắn ngang dòng sông trước khi bị phá vỡ.

Jakob Steiner, nhà địa chất học tại Đại học Graz của Áo, cho biết phần dưới của lưỡi sông băng mất điểm tựa sau khi nền đá bên dưới sụp đổ. Khi toàn bộ khối băng và đá lao xuống thung lũng, dòng chảy bị chặn lại, nước tích tụ nhanh chóng rồi vỡ đập, hình thành trận lũ quét có sức tàn phá lớn.

Dòng lũ được cho là di chuyển với tốc độ hơn 160 km/h, cuốn theo bùn đá, đá hộc và thân cây lớn, tạo nên những đợt sóng lũ cao tới 21 m. Chỉ 13 phút sau khi sông băng sụp đổ, trạm theo dõi mực nước tại Syabrubesi đã bị phá hủy và ngừng truyền dữ liệu.

Đến 9h05 phút cùng ngày, cơ quan chức năng Nepal nhận được thông tin về trận lũ lớn trên sông Bhotekoshi bắt nguồn từ khu vực Tây Tạng. Trong khoảng 30 phút, mực nước sông dâng tới 9 m, hỗn hợp nước, băng và bùn đá cuốn phăng nhiều công trình trên đường đi.

Trận lũ quét đã san phẳng nhiều khu dân cư tại vùng biên giới, làm hư hại cầu đường và ảnh hưởng đến các nhà máy thủy điện lớn. Theo thông báo của giới chức Nepal ngày 29/8, thảm họa khiến 669 người thiệt mạng và 2.426 người mất tích tại nước này. Phía Trung Quốc ghi nhận thêm 7 người thiệt mạng và 554 người mất tích liên quan đến sự cố.

Tâm Thanh (tổng hợp)