Nhật Bản không chỉ đầu tư AI mà còn hướng tới xây dựng năng lực tạo ra các công nghệ của tương lai.

Theo quan điểm của tác giả Trần Văn Long, câu hỏi về vị thế của Nhật Bản trong kỷ nguyên AI không chỉ nằm ở việc phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo. Điều quan trọng hơn là năng lực tạo ra những công nghệ mới sau AI.

Tác giả dẫn lại trải nghiệm trong thời gian học tập và nghiên cứu tại Nhật Bản. Một giáo sư 78 tuổi vẫn duy trì công việc nghiên cứu về thu hồi phốt pho từ chất thải để phục vụ sản xuất vật liệu công nghệ cao.

Theo bài viết, mục tiêu của nghiên cứu không chỉ giải quyết nhu cầu hiện tại mà còn chuẩn bị cho những thách thức có thể xuất hiện trong tương lai. Cách tiếp cận này được xem là một đặc điểm trong tư duy nghiên cứu khoa học của Nhật Bản.

Tác giả cũng dẫn cuộc trao đổi với một giáo sư ngành vật liệu. Thay vì tiếp tục tập trung vào công nghệ chế biến đất hiếm, các nhà khoa học đã nghiên cứu những vật liệu mới nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn tài nguyên này.

Bài viết cho rằng Nhật Bản đang chuyển trọng tâm từ khai thác tài nguyên sang phát triển các giải pháp thay thế. Đây được xem là hướng đi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh công nghệ trong dài hạn.

Theo Kế hoạch Cơ bản lần thứ 7 về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030, Nhật Bản dự kiến đầu tư khoảng 60 nghìn tỷ yên từ ngân sách nhà nước và huy động khoảng 180 nghìn tỷ yên từ khu vực công và tư cho nghiên cứu, phát triển.

Kế hoạch xác định AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học và nhiều lĩnh vực chiến lược là động lực tăng trưởng trong tương lai. Đồng thời, Nhật Bản hướng tới xây dựng năng lực nghiên cứu bền vững, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển các doanh nghiệp DeepTech.

Theo tác giả, lợi thế của một quốc gia không chỉ nằm ở việc dẫn đầu một công nghệ cụ thể mà còn ở khả năng liên tục tạo ra những thế hệ công nghệ mới. Đây được xem là nền tảng để duy trì vị thế cạnh tranh trong bối cảnh khoa học và công nghệ thay đổi nhanh chóng.

Tâm Thanh (tổng hợp)