Ứng dụng AI trong quản lý trật tự đô thị Hà Nội đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng nhưng cũng đặt ra nhiều vấn đề cần cân nhắc về tính nhân văn

Trật tự đô thị Hà Nội đối mặt với thực trạng lấn chiếm

Lòng lề đường bị chiếm dụng làm nơi đỗ xe và kinh doanh buôn bán là hình ảnh phổ biến tại nhiều khu vực nội đô Hà Nội. Nhiều vỉa hè vốn dành cho người đi bộ nhưng thực tế lại bị biến thành “lãnh địa” của mái che, biển quảng cáo và bàn ghế hàng quán. Người dân thường phải mạo hiểm đi xuống lòng đường, đối mặt với nguy cơ tai nạn giao thông rình rập bất cứ lúc nào,.

Sự tái phạm trong lấn chiếm không gian chung đã trở thành một thói quen xấu do thiếu các biện pháp chế tài liên tục. Các cuộc ra quân rầm rộ thường chỉ có tác dụng trong thời gian ngắn, sau đó tình trạng “đâu hoàn đấy” lại tiếp diễn khi vắng bóng lực lượng chức năng. Điều này không chỉ gây mất mỹ quan mà còn làm xáo trộn cuộc sống của cộng đồng, tạo nên một môi trường đô thị nhếch nhác và lộn xộn.

Vấn đề vệ sinh môi trường cũng bị ảnh hưởng nặng nề khi rác thải và nước thải từ các hàng ăn vỉa hè không được xử lý đúng cách. Vào những ngày mưa, vỉa hè trở nên trơn trượt và mất vệ sinh, gây cản trở nghiêm trọng cho việc di chuyển của người đi bộ. Thực tế này đòi hỏi một giải pháp quản lý căn cơ và hiệu quả hơn thay vì chỉ dựa vào sức người như hiện nay.

Trật tự đô thị Hà Nội được giám sát bởi AI khách quan

Để giải quyết triệt để tình trạng lấn chiếm, Công an Hà Nội đã đưa vào sử dụng hệ thống camera trí tuệ nhân tạo để giám sát và xử phạt nguội. Khác với con người, AI có khả năng làm việc liên tục, không mệt mỏi và đảm bảo tính trung thực tuyệt đối trong việc ghi nhận chứng cứ. Mọi hành vi sai phạm về trật tự đều được lưu trữ và xử lý theo đúng quy định của pháp luật,.

Chỉ trong hai ngày giữa tháng 1/2026, hàng chục triệu đồng tiền phạt đã được thực hiện dựa trên dữ liệu từ các “mắt thần” này. Điều này gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng thành phố sẽ không còn nương tay với các hành vi xâm phạm không gian công cộng. Công nghệ giúp loại bỏ sự nể nang hay cảm tính, tạo ra một môi trường thực thi pháp luật bình đẳng cho tất cả mọi người.

Việc giám sát bằng công nghệ còn giúp nâng cao tính minh bạch, giúp người dân dễ dàng tra cứu và đối chiếu vi phạm của mình. Khi bằng chứng là hình ảnh rõ nét được trích xuất từ camera, người vi phạm sẽ khó có thể chối cãi hay tìm cách né tránh trách nhiệm. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa công tác quản lý đô thị tại thủ đô,.

Cân bằng giữa lợi ích cộng đồng và mưu sinh cá nhân

Việc siết chặt quản lý bằng AI cũng làm nảy sinh những cuộc tranh luận về bài toán sinh kế của những lao động nghèo sống dựa vào vỉa hè. Nhiều người lo ngại rằng biện pháp này có thể khiến cuộc sống của họ trở nên khó khăn hơn khi không còn nơi buôn bán. Tuy nhiên, quan điểm đối lập cho rằng không thể lấy lý do mưu sinh để xâm phạm quyền lợi của số đông còn lại.

Văn minh đô thị không thể được xây dựng dựa trên sự dễ dãi và những thỏa hiệp vô nguyên tắc kéo dài. Đô thị chỉ thực sự đáng sống khi luật lệ được áp dụng công bằng và không ai có đặc quyền chiếm giữ không gian chung chỉ vì “đã quen như thế”. Việc áp dụng camera AI mục đích chính là để tạo lập thói quen tuân thủ và trả lại công năng nguyên thủy của vỉa hè.

Để giải quyết mâu thuẫn này, thành phố cần có những chính sách hỗ trợ song song, sắp xếp khu vực kinh doanh hợp pháp cho người dân. Công nghệ AI chỉ là công cụ giám sát, còn sự bền vững của trật tự đô thị phụ thuộc vào sự đồng thuận và ý thức của cộng đồng. Khi quyền lợi giữa người đi bộ và người kinh doanh được hài hòa, bộ mặt thủ đô sẽ thay đổi tích cực và văn minh hơn.

Theo: Khai Mở