Thời hạn 60 ngày trong bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân. Trong lúc Washington tăng sức ép kinh tế, Tehran tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn.

Ngày 17/8, Mỹ và Iran chính thức bỏ lỡ mốc 60 ngày để đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân theo bản ghi nhớ được hai bên thống nhất hồi tháng 6. Dù thời hạn này phần lớn mang tính biểu tượng, việc không đạt kết quả mới cho thấy những bất đồng giữa Washington và Tehran vẫn chưa được tháo gỡ.

Trong những tuần gần đây, cả Tổng thống Donald Trump và các nhà lãnh đạo Iran đều thừa nhận bản ghi nhớ về cơ bản đã đổ vỡ. Hai bên tiếp tục duy trì sức ép, trong khi khả năng nối lại một tiến trình đàm phán thực chất vẫn chưa có tín hiệu rõ ràng.

Sau khi ông Trump xác định gây sức ép kinh tế là hướng đi tiếp theo, Iran cũng bắt đầu chuẩn bị các biện pháp ứng phó. Phó tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref yêu cầu tăng cường giám sát thị trường, xử lý nghiêm tình trạng đầu cơ, bán hàng quá giá hoặc thiếu trọng lượng.

Washington trong khi đó tiếp tục phát đi tín hiệu về khả năng áp dụng các biện pháp chưa từng có đối với Tehran. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Mỹ có thể tăng cô lập kinh tế và duy trì phong tỏa các cảng biển của Iran.

Theo chuyên gia Ali Vaez thuộc Tổ chức Khủng hoảng quốc tế, sau khi bản ghi nhớ hết hạn, Mỹ và Iran có thể tiếp tục bước vào cuộc đấu sức kéo dài. Ông cho rằng Tehran khó chấp nhận nhượng bộ nếu coi việc đó là mối đe dọa đối với sự tồn tại của chính quyền.

Tàu sân bay USS George Washington của Mỹ đang trên đường đến Trung Đông. Ảnh minh họa: Tin 360)

Eo biển Hormuz tiếp tục là một trong những điểm nghẽn quan trọng của cuộc đối đầu. Đây là tuyến hàng hải có vai trò lớn đối với vận chuyển dầu khí, nhưng hoạt động qua eo biển đã giảm mạnh trong thời gian xung đột kéo dài.

Theo dữ liệu được Reuters dẫn từ Kpler, ngày 15/8 chỉ có 5 tàu hàng đi qua Hormuz và đến ngày 16/8 không ghi nhận tàu nào. Trong khi đó, cuối tuần trước có 31 tàu đi qua khu vực này, thấp hơn rất nhiều so với mức khoảng 130 tàu mỗi ngày trước khi xung đột xảy ra.

Hoạt động vận tải tiếp tục chịu ảnh hưởng sau khi Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất thông báo 3 tàu do Công ty Dầu khí quốc gia Abu Dhabi vận hành bị tấn công trong tuần trước. Một số tàu có thể tắt thiết bị phát tín hiệu khi đi qua, nhưng số lượng phương tiện vẫn thấp.

Iran và Oman đang đàm phán về một tuyến đường thủy thay thế tại khu vực Hormuz. Tuy nhiên, theo thông tin được dẫn trong bài, chưa có dấu hiệu cho thấy hai bên sắp đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Trong lúc căng thẳng với Iran tiếp tục kéo dài, chính quyền ông Trump cũng thúc đẩy một kế hoạch hòa bình cho Gaza. Ngày 17/8, Jared Kushner, con rể và cố vấn của ông Trump, tới Israel để gặp Thủ tướng Benjamin Netanyahu sau cuộc gặp với các lãnh đạo Hamas tại Ai Cập.

Cuộc gặp tập trung vào kế hoạch hòa bình Gaza, trong đó Israel vẫn yêu cầu Hamas phải giải giáp. Phía Mỹ thúc giục Hamas đưa ra những bước đi cụ thể và có thể kiểm chứng nhằm bảo đảm Gaza không tiếp tục trở thành nguồn đe dọa an ninh đối với Israel.

Những diễn biến song song tại Iran và Gaza cho thấy chính quyền ông Trump đang phải xử lý nhiều điểm nóng cùng lúc, trong khi các vấn đề về đàm phán hạt nhân, kinh tế và an ninh khu vực vẫn chưa tìm được hướng giải quyết rõ ràng.

Tâm Thanh (tổng hợp)