Căng thẳng quân sự tại Trung Đông vào tháng 3/2026 đang gây áp lực lên hoạt động xuất khẩu thủy sản sang Trung Đông. Doanh nghiệp đối mặt chi phí vận tải tăng vọt cùng nguy cơ đứt gãy chuỗi lạnh nghiêm trọng.

Hệ lụy từ chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hải tăng vọt

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đóng vai trò rất quan trọng. Khu vực này là điểm kết nối năng lượng và hàng hóa của thế giới. Tuy nhiên, xung đột quân sự gia tăng đang đe dọa trực tiếp đến ngành thủy sản. Các rủi ro an ninh tại Eo biển Hormuz khiến nhiều hãng tàu phải đổi lộ trình. Thời gian vận tải bị kéo dài làm chi phí logistics tăng lên mức báo động.

Các tập đoàn lớn như Maersk hay CMA CGM đã áp dụng thêm nhiều phụ phí. Họ bắt đầu thu phí rủi ro chiến tranh và hạn chế nhận container lạnh. Chỉ trong vài ngày, cước vận tải từ châu Á đi Dubai đã tăng gấp đôi. Chi phí xuất khẩu tăng cao làm giảm mạnh lợi nhuận của các doanh nghiệp Việt. Tình trạng này tạo ra rào cản lớn cho hàng hóa Việt Nam tại vùng Vịnh.

Thị trường bảo hiểm hàng hải cũng có những phản ứng siết chặt tương tự. Một số đơn vị đã tăng phí hoặc thu hẹp phạm vi bảo hiểm vùng Vịnh. Khi chi phí bảo hiểm quá cao, nhiều chủ tàu buộc phải tạm dừng hoạt động. Việc này khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn và gây khó khăn cho giao hàng. Các đơn vị xuất khẩu cần chủ động theo dõi sát mọi biến động chính sách.

Chiến lược bảo vệ hàng hóa và thích ứng với biến động thị trường

Thủy sản là mặt hàng yêu cầu quy trình bảo quản lạnh rất nghiêm ngặt. Vận chuyển chậm hoặc thiếu container lạnh sẽ ảnh hưởng xấu đến chất lượng hàng. Trung Đông hiện là thị trường tiêu thụ lớn tôm và cá ngừ của Việt Nam. Vì vậy, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung cục bộ tại đây là rất lớn. Nếu tình trạng này kéo dài, giá cả sản phẩm sẽ biến động theo từng phân khúc.

Trong ngắn hạn, nếu an ninh sớm cải thiện, chuỗi cung ứng có thể phục hồi. Các hãng tàu sẽ khôi phục tuyến qua Hormuz và giảm dần các loại phụ phí. Tuy nhiên, nếu rủi ro kéo dài, việc chuyển hướng sẽ trở thành thông lệ mới. Khi đó, chi phí nhập khẩu thủy sản sẽ duy trì ở mức cao nhiều tháng. Biến động giá có thể lan rộng sang nhiều thị trường liên quan trên thế giới.

VASEP nhấn mạnh doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa các tuyến vận chuyển. Đơn vị nên tăng cường dự trữ hàng hóa tại các kho lạnh khu vực. Hãy ưu tiên ký kết các hợp đồng vận chuyển dài hạn thay vì mua ngắn hạn. Việc này giúp doanh nghiệp ổn định chi phí và chủ động hơn về lịch trình. Năng lực quản trị rủi ro sẽ quyết định khả năng duy trì thương mại toàn cầu.

Trong bối cảnh bất định, sự linh hoạt là chìa khóa để doanh nghiệp vượt khó. Các điểm nghẽn chiến lược như Hormuz luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh cao. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với các đối tác vận tải và bảo hiểm. Việc chuẩn bị kịch bản ứng phó sớm sẽ giúp giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế.

Theo: CafeF