Bộ Tư lệnh TP HCM đang phối hợp khoanh vùng 7 vị trí nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ hy sinh năm 1968 tại công viên Lê Thị Riêng sau khi giải mã loạt ảnh lịch sử.

Tháp nước trong ảnh cũ trở thành “chìa khóa” xác định vị trí hố chôn

Kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng, chuyên gia khai thác dữ liệu hình ảnh thời chiến, đã xâu chuỗi 3 bức ảnh từ kho lưu trữ của hãng AP để tìm kiếm dấu vết hố chôn tập thể. Trong đó, chi tiết “đắt giá” nhất là một tháp nước xuất hiện phía sau khu đất trống, nơi quân đội chế độ cũ đang thực hiện việc chôn cất các tử thi sau chiến dịch Tết Mậu Thân 1968.

Qua đối soát dữ liệu hàng chục tháp nước tại miền Nam, ông Thắng xác định được tháp nước bê tông cao 15 m nằm trong nhà thờ Thánh Bường (phường Hòa Hưng) có đặc điểm hoàn toàn trùng khớp. Công trình này hiện vẫn còn dấu tích rêu phong và hoen rỉ từ cốt thép. Khoảng cách từ tháp nước đến vị trí nghi vấn tại công viên Lê Thị Riêng là khoảng 300 m.

Vị trí này trước đây thuộc nghĩa trang Đô Thành, một khu nghĩa địa rộng 30 ha từng là nơi mai táng tập trung trước khi dừng hoạt động vào năm 1979. Khi chính quyền thông báo di dời mồ mả, đa số chỉ khai quật những khu vực có nấm mồ rõ ràng. Các hố chôn tập thể thường chỉ được san lấp bằng phẳng nên có khả năng vẫn còn nằm sâu dưới lòng đất.

Ông Võ Huy Thịnh, kể lại cảnh chôn tập thể tại nghĩa trang Đô Thành, nay là công viên Lê Thị Riêng vào năm 1968. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).

Nhân chứng và tài liệu lịch sử xác nhận về rãnh chôn liệt sĩ tập thể

Bộ Tư lệnh TP HCM đã tìm được 4 nhân chứng từng trực tiếp nhìn thấy cảnh tượng chôn cất tập thể tại nghĩa trang Đô Thành vào năm 1968. Dù không có mối quan hệ với nhau, lời kể của những người này có sự tương đồng đáng kinh ngạc về thời gian, địa điểm và phương tiện vận chuyển thi thể. Các nhân chứng cho biết việc chôn cất diễn ra vào khoảng 9-10h sáng, khớp với thời điểm ghi lại trong ảnh là ngày 12/2/1968.

Ông Võ Huy Thịnh, một nhân chứng sống gần nghĩa trang khi đó, kể lại ký ức ám ảnh về một hố dài hơn chục mét chứa nhiều thi thể có dấu hiệu trúng bom đạn. Vị trí hố nằm cạnh nhà xác nghĩa trang cũ, nay tương ứng với khu vực gần nhà truyền thống của công viên. Theo sơ đồ, vị trí này cách cổng đường Cách Mạng Tháng 8 hiện nay khoảng 100 m. Dựa trên các tài liệu lịch sử và bản đồ vị trí 24 hài cốt liệt sĩ từng được tìm thấy trước đó, cơ quan chức năng đã khoanh vùng 7 vị trí nghi vấn.

Các khu vực này nằm gần sảnh sinh hoạt và nhà truyền thống trong khuôn viên công viên. Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP HCM, cho biết đơn vị đang báo cáo Quân khu 7 để lên kế hoạch tìm kiếm, quy tập cụ thể. Sau 58 năm, nỗ lực giải mã những bức ảnh quá khứ đang mở ra hy vọng đưa các chiến sĩ trở về. Các cơ quan chuyên môn sẽ tổ chức hội thảo để đánh giá kỹ lưỡng trước khi tiến hành khai quật thực địa.

Theo: VnExpress