DOHA – Iran và Mỹ tiến hành đàm phán gián tiếp thông qua Qatar và Pakistan tại Doha, tập trung vào tranh chấp quyền kiểm soát eo biển Hormuz và các tài sản bị đóng băng của Tehran.

Các cuộc đàm phán bắt đầu từ tối 30/6 và tiếp tục sang ngày 01/7/2026 tại thủ đô Qatar. Tehran đồng thời duy trì lập trường muốn được quốc tế công nhận quyền kiểm soát eo biển này – bao gồm quyền thu phí và quyền chỉ định tuyến đường cho tàu thuyền.

Một quan chức cấp cao Iran tiết lộ với Reuters: “Iran đã có cuộc gặp với các quan chức Qatar và Pakistan, những người này sau đó đã làm việc với phía Mỹ. Đàm phán gián tiếp tiếp tục vào ngày 01/7, tập trung vào các tài sản bị đóng băng của Iran và eo biển Hormuz.”

Theo thỏa thuận tạm thời ký ngày 01/6, Iran đồng ý cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 60 ngày mà không thu phí. Tuy nhiên, Reuters đưa tin Tehran cho rằng cách diễn đạt trong thỏa thuận vẫn cho phép họ quyết định tàu nào được phép đi qua và phải đi theo tuyến nào – một cách đọc mà phía Mỹ chưa xác nhận.

Reuters dẫn hai nguồn thạo tin cho hay Tehran quyết tâm giành được sự công nhận quốc tế về quyền kiểm soát eo biển Hormuz, kể cả quyền thu phí tàu thuyền ra vào. Các nguồn này cho biết Tehran sẵn sàng dùng vũ lực để đạt mục tiêu đó, ngay cả khi đàm phán đang diễn ra.

Cũng trong ngày 01/7, truyền thông nhà nước Iran đưa tin một tàu container nước ngoài mắc cạn tại eo biển Hormuz sau khi đi vào vùng nước nông nằm ngoài tuyến hàng hải do Tehran chỉ định. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nhắc lại cảnh báo rằng tàu thuyền chỉ được phép đi qua hành lang phía nam đảo Larak – và Tehran khẳng định đó là tuyến ra vào duy nhất được chấp thuận cho tàu qua eo biển này.

Giữa một thỏa thuận cho phép tàu thuyền tự do đi qua trong 60 ngày và một lập trường đòi thu phí, kiểm soát tuyến đường, thậm chí dùng vũ lực để thực thi, khoảng cách giữa điều Tehran đã ký và điều Tehran đang yêu cầu tại Doha là câu hỏi mà vòng đàm phán này chưa trả lời.

Đào Chương (tổng hợp)