Johatsu ở Nhật Bản: Mỗi năm, khoảng 80.000 người Nhật biến mất không để lại dấu vết, phản ánh sức ép xã hội và khoảng trống hệ thống hỗ trợ.

Johatsu ở Nhật Bản và gốc rễ của hiện tượng


Hiện tượng Johatsu, hay còn gọi là “những người bốc hơi”, xuất hiện từ giữa thập niên 1990 và vẫn lan rộng cho đến nay. Ước tính mỗi năm có khoảng 80.000 người đột ngột rời bỏ gia đình, công việc và mọi mối quan hệ để bắt đầu cuộc sống mới. Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực xã hội khắt khe: thất nghiệp, ly hôn, gánh nợ, thi trượt hoặc chỉ đơn giản là cảm giác bị phán xét vì không đáp ứng kỳ vọng.

Trong văn hóa công sở Nhật Bản, việc nghỉ việc bị xem là sai trái, kết hợp với môi trường làm việc khắc nghiệt khiến nhiều người coi biến mất là lối thoát. Giáo sư Kimio Ito, Đại học Kyoto, cho rằng văn hóa đề cao danh dự và sự hòa hợp tập thể khiến nhiều người, đặc biệt là phụ nữ, không tìm đến sự hỗ trợ chính thức.

Johatsu ở Nhật Bản và dịch vụ ẩn danh

Từ giữa những năm 1990, Nhật Bản ghi nhận khoảng 80.000 “johatsu” mỗi năm. (Ảnh: internet)


Những người Johatsu không hoàn toàn tách biệt khỏi xã hội. Họ thường sử dụng các dịch vụ “chuyển nhà ban đêm” để đến nơi bí mật, tạo hiện trường giống vụ bắt cóc nhằm xóa dấu vết. Đây là một nền kinh tế ngầm hoạt động công khai, trong khi cảnh sát ít can thiệp nếu không có yếu tố tội phạm.

Gia đình những người mất tích thường phải thuê thám tử tư, chi phí từ 900 đến 4.500 USD cho mỗi vụ nhưng tỷ lệ thành công chỉ khoảng 20%. Khoảng 30% gia đình chọn im lặng vì xấu hổ, càng làm tăng sự cô lập xã hội.

Tác động xã hội từ Johatsu ở Nhật Bản

Đối với “johatsu”, quá khứ quay trở lại ám ảnh họ mỗi khi nhắc lại. (Ảnh: internet)


Johatsu không chỉ là bi kịch cá nhân mà còn gây ảnh hưởng đến lực lượng lao động có kỹ năng, đặc biệt là giới trẻ. Theo Bộ Lao động Nhật Bản, mỗi năm có khoảng 2.000 ca kiệt sức do công việc, dù tỷ lệ thất nghiệp chỉ ở mức 2,4%.

Tỷ lệ tìm thấy người mất tích cũng rất thấp: chỉ 47% được tìm trong ngày và 10% không bao giờ xuất hiện. Sự tồn tại của Johatsu phản ánh khoảng trống trong hệ thống phúc lợi xã hội, đồng thời cho thấy sức ép nặng nề mà nhiều người Nhật phải gánh chịu.

Theo: VnExpress