DOHA – Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố phái đoàn hai nước sẽ gặp nhau tại Qatar, nhưng Tehran đồng thời phát đi những tín hiệu trái chiều về cuộc tiếp xúc này.

Cuộc gặp dự kiến diễn ra ngày 30/6 tại Doha với sự tham gia của Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner từ phía Mỹ, trong khi Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận sẽ có đàm phán kỹ thuật lẫn các cuộc họp cấp cao diễn ra song song. Đây là diễn biến mới nhất trong tiến trình thực thi bản ghi nhớ 14 điểm ký ngày 17/6, nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn và hướng đến một thỏa thuận đình chiến vĩnh viễn.

Ngày 29/6, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social: “Iran đã yêu cầu một cuộc gặp. Nó sẽ diễn ra vào ngày mai tại Doha.” Bà Leavitt tiếp tục xác nhận: “Iran đã yêu cầu một cuộc gặp trong tuần này, vì vậy Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ bay tới Doha để tham gia các cuộc họp cấp cao trong tuần này khi chúng tôi tiếp tục thảo luận về bản ghi nhớ.”

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei phủ nhận hoàn toàn thông tin trên, tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không có bất kỳ cuộc họp đàm phán nào ở bất kỳ cấp độ nào với phía Mỹ trong những ngày tới.” Iran xác nhận phái đoàn kỹ thuật sẽ đến Qatar, nhưng Baghaei nhấn mạnh điều đó “không có mối liên hệ nào” với chuyến thăm của phía Mỹ.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao khác của Iran lại xác nhận sẽ có cuộc gặp tại Doha ngày 30/6, với trọng tâm là quản lý eo biển Hormuz và hạ nhiệt căng thẳng – khác với các vòng đàm phán kỹ thuật trước đây giữa hai phái đoàn tại Thụy Sĩ. Một quan chức thứ ba nắm rõ kế hoạch cho biết các đội kỹ thuật từ hai nước sẽ gặp riêng với trung gian Qatar và Pakistan vào ngày 01/7.

Sự mâu thuẫn giữa các tuyên bố ngay trong nội bộ Tehran cho thấy hai phía chưa thống nhất được ngay cả về việc có ngồi vào bàn hay không, chứ chưa nói đến nội dung thỏa thuận. Đây cũng chính là dấu hiệu cho thấy sự mong manh của bản ghi nhớ ngày 17/6 – văn kiện cho phép hai bên 60 ngày để thực hiện lệnh ngừng bắn, thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran và đàm phán đình chiến lâu dài.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đặt điều kiện công khai: “Sự hiểu biết lẫn nhau là một con đường hai chiều. Nếu phía Mỹ tuân thủ thỏa thuận, chúng tôi cũng sẽ thực hiện các cam kết của mình.” Ông cũng cảnh báo Iran sẽ “bảo vệ một cách quyết liệt và không sợ hãi khi đến thời điểm phải hành động” trước những gì ông gọi là mối đe dọa vũ lực vô lý từ Washington.

Trong khi đó, Mỹ cáo buộc Iran tấn công ít nhất hai tàu thương mại bằng tên lửa hoặc máy bay không người lái trong những ngày gần đây; để đáp trả, Washington đã ném bom các cơ sở quân sự Iran. Iran sau đó phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các địa điểm quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain vào cuối tuần qua.

Iran cũng phô diễn quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng cách tuyên bố thu phí tàu thuyền qua tuyến đường thủy này và cản trở các tàu đi chệch khỏi các tuyến đường đã quy định. Chuỗi động thái đó cho thấy bản ghi nhớ 17/6 – vốn đã tạm thời kiềm chế xung đột làm gián đoạn dòng chảy dầu toàn cầu – đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ trước khi hai bên kịp thống nhất về chính cuộc gặp tiếp theo.

Đào Chương (tổng hợp)