Bộ Xây dựng giao Cục Đăng kiểm Việt Nam chủ động chỉ định tạm thời tổ chức thử nghiệm và tự chứng nhận ghế an toàn trẻ em, sau khi thị trường vẫn thiếu đơn vị đủ điều kiện đánh giá theo quy chuẩn mới.

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh quy định bắt buộc trang bị ghế an toàn trẻ em trên ôtô có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, trong khi chưa tổ chức nào đáp ứng đủ điều kiện chứng nhận theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024. Thời hạn chỉ định tạm thời tối đa là 6 tháng kể từ ngày ký quyết định.

Theo văn bản Bộ Xây dựng vừa gửi Cục Đăng kiểm Việt Nam, cơ quan này được giao chủ động tổ chức đánh giá sự phù hợp, chứng nhận và công bố hợp quy đối với thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên ôtô. Cục cũng có trách nhiệm tiếp nhận, đánh giá và chỉ định các tổ chức đánh giá sự phù hợp đáp ứng yêu cầu của QCVN 123:2024 và Nghị định 37/2026.

Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Đăng kiểm công khai đầu mối tiếp nhận hồ sơ, thành phần hồ sơ, trình tự và thời gian xử lý, đồng thời không đặt thêm điều kiện hay thủ tục ngoài quy định. Yêu cầu này đặt ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp phản ánh khó khăn khi tìm tổ chức đủ năng lực thử nghiệm sản phẩm theo quy chuẩn mới.

Thực tế cho thấy khoảng cách giữa quy định và năng lực thực thi: hiện chưa có đủ tổ chức thử nghiệm, chứng nhận đáp ứng ngay nhu cầu đánh giá sản phẩm theo QCVN 123:2024, trong khi quy định bắt buộc áp dụng đã có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Trước tình huống này, Bộ Xây dựng cho phép Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam quyết định chỉ định tạm thời tổ chức thử nghiệm theo Nghị định 37/2026, với thời hạn tối đa 6 tháng kể từ ngày ký quyết định. Theo đề xuất trước đó của Cục Đăng kiểm, đơn vị được chỉ định tạm thời có thể là Trung tâm Thử nghiệm xe cơ giới (VMTC), trong khi Cục Đăng kiểm Việt Nam tạm thời đảm nhận việc chứng nhận.

Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Đăng kiểm Việt Nam gửi các quyết định, văn bản xử lý sau khi ban hành để Bộ theo dõi, kiểm tra, đồng thời chủ động báo cáo các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Cơ chế này nhằm bảo đảm quy chuẩn mới được thực hiện đồng bộ, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, nhập khẩu và cung ứng thiết bị an toàn cho trẻ em trên thị trường.

Theo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, từ ngày 01/7, trẻ em dưới mười tuổi và cao dưới 1,35 mét khi đi ôtô phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, ngoại trừ trường hợp đi trên xe kinh doanh vận tải hành khách. Ghế an toàn cho trẻ em thuộc nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, do đó phải công bố hợp quy tại cơ quan chuyên ngành địa phương trên cơ sở kết quả chứng nhận của tổ chức được chỉ định.

Khoảng thời gian 6 tháng chỉ định tạm thời cũng là thước đo cho năng lực của hệ thống chứng nhận: nếu đến hạn vẫn chưa có tổ chức đủ điều kiện tham gia, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu ghế an toàn trẻ em sẽ tiếp tục đối mặt với khoảng trống giữa quy định bắt buộc và khả năng thực thi trên thực tế.

Phạm Mai (tổng hợp)